๖. ชรูทปานชาดก

จมลง ในที่นี้ หมายถึงจมลงในอบายภูมิทั้ง ๔ อันเป็นสภาวะหรือที่อันปราศจากความเจริญ คือ (๑) นิรยะนรก สภาวะหรือที่อันปราศจากความสุข มีแต่ความเร่าร้อน (๒) ติรัจฉานโยนิ กำเนิดดิรัจฉาน พวกมืดบอดโง่เขลา (๓) ปิตติวิสัย แดนเปรตผู้มีแต่ความหิวโหย (๔) อสุรกาย พวกอสูร พวกหวาดหวั่นไร้ความรื่นเริง (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๕/๒๙)

ชรูทปานํ ขณมานา วาณิชา อุทกตฺถิกา อชฺฌคฺคํสุ อโยโลหํ ติปุสีสญฺจ มาณโย รชตํ ชาตรูปญฺจ มุตฺตา เวฬุริยา พหู ฯ

พ่อค้าทั้งหลาย มีความต้องการด้วยน้ำ พากันขุดบ่อน้ำเก่า ได้แร่เหล็ก แร่ทองแดง ดีบุก ตะกั่ว แก้วมณี เงิน ทอง แก้วมุกดา และแก้ว- ไพฑูรย์ เป็นอันมาก.

เต จ เตน อสนฺตุฏฺฐา ภิยฺโย ภิยฺโย ขณึสุ เต ตตฺถปาสีวิโส โฆโร เตชสี เตชสา หนิ ฯ

แต่พวกพ่อค้าเหล่านั้น ก็ไม่ได้ยินดีด้วยทรัพย์นั้น ได้พากันขุดให้ลึก ยิ่งขึ้นๆ ในบ่อน้ำนั้น มีพระยานาคมีพิษร้ายแรง มีเดช ได้ฆ่าพวกพ่อค้า เหล่านั้นเสียด้วยเดชแห่งพิษ.

ตสฺมา ขเณ นาติกฺขเณ อติกฺขาตมฺหิ ปาปกํ ขณเนน ธนํ ลทฺธํ อติกฺขาเตน นาสิตนฺติ ฯ ชรูทปานชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------

เพราะฉะนั้น บุคคลพึงขุดบ่อน้ำเถิด แต่ไม่ควรขุดให้ลึกเกินไป เพราะ ว่า บ่อที่ขุดลึกเกินไปเป็นของลามก ทรัพย์ที่พวกพ่อค้าได้แล้วด้วยการ ขุด และชีวิตก็พินาศไป เพราะการที่ขุดลึกเกินไป. จบ ชรูทปานชาดกที่ ๖.