arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สัตตกนิบาต · คันธารวรรค

๔. ทัฬหธรรมชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๖๕–๑๐๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๑ ในคันธารวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔ ทฬฺหธมฺมชาตกํ

๔. ทัฬหธรรมชาดก

ว่าด้วยความกตัญญู

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก สัตตกนิบาต คันธารวรรค ทัฬหธรรมชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (สยามรัฐ)

อหญฺจ ๒ ทฬฺหธมฺมสฺส ๓ วหนฺตี นาภิราธยึ

นุทนฺตี ๔ อุรสิ สลฺลํ ยุทฺเธ วิกฺกนฺตจารินี ฯ

ฉบับหลวง

เมื่อข้าพเจ้าเป็นสาว ได้ทำลายช้างศัตรูนำกิจนั้นไป ได้ช่วยถอนลูกศรที่เสียบอยู่ที่พระอุระ วิ่งตลุยไล่เหยียบย่ำข้าศึกไปในเวลารบ ยังทำให้พระเจ้าทัฬหธรรมราชาพอพระทัยไม่ได้.

บาลี (สยามรัฐ)

นูน ๕ ราชา น ชานาติ มม วิกฺกมโปริสํ

สงฺคาเม สุกตนฺตานิ ทูตวิปฺปหิตานิ จ ฯ

ฉบับหลวง

พระราชาคงไม่ทราบความเพียรพยายามของข้าพเจ้า ความดีความชอบในสงคราม และการเป็นทูตเดินส่งข่าวสาส์นเป็นแน่.

บาลี (สยามรัฐ)

สา นูนาหํ มริสฺสามิ อพนฺธุ อปรายินี

ตทา หิ ๑ กุมฺภการสฺส ทินฺนา ฉกณหาริกา ฯ

๑ สี. อนุสาสิตา เย น ภเวยฺย ปจฺฉา ฯ ๒ ม. อหํ เจ ฯ ๓ ยุ. ทฬฺหธมฺมาย ฯ

๔ ม. ธรนฺตี ฯ ๕ สี. ยุ. น ห นูน ฯ

ฉบับหลวง

ข้าพเจ้าไม่มีพวกพ้อง ไร้ที่พึ่งอาศัย จักต้องตายแน่ๆ ยังมิหนำซ้ำพระราชทานข้าพเจ้าให้แก่ช่างหม้อ ไว้สำหรับขนโคมัย.

บาลี (สยามรัฐ)

ยาวตาสึสตี โปโส ตาวเทว ปวีณติ

อตฺถาปาเย ชหนฺติ นํ โอฏฺฐิพฺยาธึว ขตฺติโย ฯ

ฉบับหลวง

คนบางคนในโลกนี้ ยังมีความหวังอยู่เพียงใด ก็ยังคบหากันอยู่เพียงนั้น เมื่อประโยชน์ที่หวังสิ้นไป คนพาลทั้งหลายย่อละทิ้งเขา เหมือนพระมหากษัตริย์ทอดทิ้งช้างพังโอฏฐิพยาธิ ฉะนั้น.

บาลี (สยามรัฐ)

โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติ

อตฺถา ตสฺส ปลุชฺชนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา ฯ

ฉบับหลวง

ผู้ใดอันคนอื่นทำความยินดีให้แก่ตนก่อน ช่วยเหลือกิจให้สำเร็จทุกอย่างแล้ว ไม่รู้สึก ประโยชน์ทั้งหลายของบุคคลผู้ช่วยเหลือนั้น ย่อมพินาศไปหมด.

บาลี (สยามรัฐ)

โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ มนุพุชฺฌติ

อตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา ฯ

ฉบับหลวง

ผู้ใดอันคนอื่นทำความดีให้แก่ตนก่อน ช่วยเหลือกิจให้สำเร็จทุกอย่างแล้ว ย่อมรู้สึก ประโยชน์ทั้งหลายของบุคคลผู้ช่วยเหลือนั้น ย่อมเจริญทวีขึ้น.

บาลี (สยามรัฐ)

ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ๒ ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา

สพฺเพ กตญฺญุโน โหถ จิรํ สคฺคมฺหิ ฐสฺสถาติ ฯ

ทฬฺหธมฺมชาตกํ จตุตฺถํ ฯ

ฉบับหลวง

เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงขอพูดกะท่านทั้งหลาย ท่านทั้งหลาย มาประชุมกันอยู่ ณ ที่นี้มีประมาณเท่าใด ขอความเจริญจงมีแก่ท่านทั้งหลายประมาณเท่านั้น ขอท่านทุกคนจงเป็นผู้มีกตัญญู ท่านทั้งหลายจักประ

ดิษฐานอยู่ในสวรรค์ตลอดกาลนาน.

จบ ทัฬหธรรมชาดกที่ ๔.

จบ ๔. ทัฬหธรรมชาดก