๖. เจติยราชชาดก เล่ม ๒๗

ธมฺโม หเว หโต หนฺติ นาหโต หนฺติ กิญฺจินํ ๑

ตสฺมา หิ ธมฺมํ น หเน มา ตํ ๒ ธมฺโม หโต หนิ ฯ

เชฏฐาปจายนธรรม อันบุคคลใดทำลายแล้ว ย่อมทำลายบุคคลนั้นเสียโดยแท้ เชฏฐาปจายนธรรมอันบุคคลใดไม่ทำลายแล้ว ย่อมไม่ทำลายบุคคลนั้นสักหน่วยหนึ่ง เพราะเหตุนั้นแล พระองค์ไม่ควรทำลายเชฏฐาปจายนธรรมเลย เชฏฐาปจายนธรรมที่พระองค์ทำลายแล้ว อย่าได้กลับมาทำลายพระองค์เลย.

อลิกํ ภาสมานสฺส อปกฺกมนฺติ เทวตา

ปูติกญฺจ มุขํ วาติ สกฏฺฐานา จ ธํสติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภูมิยํ ติฏฺฐ เจติย ฯ

เมื่อพระองค์ยังตรัสคำกลับกลอกอยู่ เทวดาทั้งหลายก็จะพากันหลีกหนีไปเสีย พระโอฐจักมีกลิ่นบูดเน่าเหม็นฟุ้งไป ผู้ใดรู้อยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้ว แกล้งแก้ปัญหานั้นไปเสียอย่างอื่น ผู้นั้นย่อมต้องพลัดตกลงจากฐานะของตน ข้าแต่พระเจ้าเจติยราช ถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ ถ้าพระองค์ยังตรัสมุสาอยู่ ก็จะประทับอยู่ได้ที่พื้นดินเท่านั้น.

อกาเล วสฺสตี ตสฺส กาเล ตสฺส น วสฺสติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภูมึ ปวิส เจติย ฯ

พระราชาพระองค์ใดทรงทราบอยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้ว แกล้งตรัสแก้ปัญหานั้นเสียอย่างอื่น ในแว่นแคว้นของพระราชาพระองค์นั้น ฝนย่อมตกในเวลาไม่ใช่ฤดูกาล ย่อมไม่ตกตามฤดูกาล ข้าแต่พระเจ้าเจติยราชถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ถ้าพระองค์ตรัสมุสาอยู่ ก็จะถูกแผ่นดินสูบ.

ชิวฺหา ตสฺส ทฺวิธา โหติ อุรคสฺเสว ทิสมฺปติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ในทิศ พระราชาพระองค์ใดทรงทราบอยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้วแกล้งตรัสแก้ปัญหานั้นไปเสียอย่างอื่น พระชิวหาของพระราชาพระองค์นั้น จะเป็นแฉกเหมือนลิ้นงู ฉะนั้น ข้าแต่พระเจ้าเจติยราช ถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ ถ้าพระองค์ยังตรัสมุสาอยู่ ก็จะถูกแผ่นดินสูบลึกลงไปอีก.

ชิวฺหา ตสฺส น ภวติ มจฺฉสฺเสว ทิสมฺปติ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย ฯ

๑ ม. กิญฺจนํ ฯ ๒ ม. มา ตฺวํ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ในทิศ พระราชาพระองค์ใดทรงทราบอยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้ว แกล้งตรัสแก้ปัญหานั้นไปเสียอย่างอื่น พระชิวหาของพระราชาพระองค์นั้น จะไม่มีเหมือนปลาฉะนั้น ข้าแต่พระเจ้าเจติยราช ถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ ถ้าพระองค์ยังตรัสมุสาอยู่ ก็จะถูกแผ่นดินสูบลึกยิ่งกว่านี้ไปอีก.

ถิโยว ตสฺส ชายนฺติ น ปุมา ชายเร กุเล

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย ฯ

พระราชาพระองค์ใดทรงทราบอยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้ว แกล้งตรัสแก้ปัญหานั้นไปเสียอย่างอื่น พระราชาพระองค์นั้นจะมีแต่พระธิดาเท่านั้นมาเกิด หามีพระโอรสมาเกิดในราชสกุลไม่ ข้าแต่พระเจ้าเจติยราชถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ ถ้าพระองค์ยังตรัสมุสาอยู่ ก็จะถูกแผ่นดินสูบลึกยิ่งไปกว่านี้อีก.

ปุตฺตา ตสฺส น ภวนฺติ ปกฺกมนฺติ ทิโสทิสํ

โย ชานํ ปุจฺฉิโต ปญฺหํ อญฺญถา นํ วิยากเร

สเจ หิ สจฺจํ ภณสิ โหหิ ราช ยถา ปุเร

มุสา เจ ภาสเส ราช ภิยฺโย ปวิส เจติย ฯ

พระราชาพระองค์ใดทรงทราบอยู่ เมื่อถูกถามปัญหาแล้ว แกล้งตรัสแก้ปัญหานั้นไปเสียอย่างอื่น พระราชาพระองค์นั้นจะไม่มีพระราชโอรสถ้ามีก็พากันหลีกหนีไปยังทิศน้อย ทิศใหญ่ ข้าแต่พระเจ้าเจติยราช ถ้าพระองค์ตรัสสัจจวาจา พระองค์ก็จะประทับอยู่ในพระราชวังตามเดิมได้ถ้าพระองค์ยังตรัสมุสาอยู่ ก็จะถูกแผ่นดินสูบลึกยิ่งกว่านั้นลงไปอีก.

ส ราชา อิมินา ปตฺโต ๑ อนฺตลิกฺขจโร ปุเร

ปาเวกฺขิ ปฐวึ เปจฺโจ หีนตฺโต อตฺตปริยายํ ๒

ตสฺมา หิ ฉนฺทาคมนํ นปฺปสํสนฺติ ปณฺฑิตา

อทุฏฺฐจิตฺโต ภาเสยฺย คิรํ สจฺจูปสญฺหิตนฺติ ฯ

เจติยราชชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

พระเจ้าเจติยราชนั้น แต่ก่อนเคยเสด็จเที่ยวไปได้ในอากาศ ภายหลังถูกพระฤาษีสาปแล้วเสื่อมอำนาจ ถึงกำหนดเวลาของตนแล้วก็ถูกแผ่นดินสูบ เพราะเหตุนั้นแหละ บัณฑิตทั้งหลายจึงไม่สรรเสริญฉันทาคติ บุคคลไม่พึงเป็นผู้มีจิตถูกฉันทาคติเป็นต้นประทุษร้าย พึงกล่าวแต่คำสัจเท่านั้น.

จบ เจติยราชชาดกที่ ๖.