๑๐. สุจจชชาดก เล่ม ๒๗

สุจฺจชํ วต นจฺจชิ วาจาย อททํ คิรึ

กิญฺจิ ๑ ตสฺส จชนฺตสฺส วาจาย อททํ ๒ ปพฺพตํ ฯ

พระราชา เมื่อไม่ทรงพระราชทานภูเขาด้วยพระวาจา นับว่า ไม่พระราชทานสิ่งที่ควรให้ง่ายหนอ เมื่อพระองค์ไม่พระราชทานอะไรเลย ก็ชื่อว่าไม่ทรงพระราชทานภูเขาด้วยพระวาจา.

ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา ฯ

คนฉลาดทำสิ่งใด ก็พูดถึงสิ่งนั้น ไม่ทำสิ่งใด ก็ไม่พูดถึงสิ่งนั้น บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมรู้จักคนที่ไม่ทำดีแต่พูด.

ราชปุตฺต นโม ตฺยตฺถุ สจฺเจ ธมฺเม ฐิโตวสิ ๓

ยสฺส เต พฺยสนํ ปตฺโต สจฺจสฺมึ รมเต มโน ฯ

ข้าแต่พระลูกเจ้า ขอนอบน้อมแด่ฝ่าพระบาท พระองค์ทรงประสบความพินาศ แต่พระทัยของพระองค์ยังทรงยินดีอยู่ในสัจจะ พระองค์ชื่อว่าดำรงมั่นอยู่ในสัจจธรรม.

ยา ทลิทฺที ทลิทฺทสฺส อฑฺฒา อฑฺฒสฺส กิตฺติมา ๔

สา หิสฺส ปรมา ภริยา สหิรญฺญสฺส อิตฺถิโยติ ฯ

สุจฺจชชาตกํ ทสมํ ฯ

ปุจิมนฺทวคฺโค ทุติโย ฯ

___________

ตสฺสุทฺทานํ

อถ โจร สกสฺสป ขนฺติวโร

ทุชฺชีวิตตา จ วรา ผรุสา

อถ สุํ มตํ จ วสนฺต สุขํ

สุจฺจชํวตนจฺจชินา จ ทส ฯ

๑ ม. กึ หิตสฺส ... ฯ ๒ ม. อทุํ ฯ ๓ ม. ฐิโต จสิ ฯ ๔ ม. กิตฺติม ฯ

หญิงใด เมื่อสามีขัดสนก็ขัดสนด้วย เมื่อสามีมั่งคั่งก็พลอยเป็นผู้มั่งคั่งมีชื่อเสียงด้วย หญิงนั้นแหละ นับว่า เป็นยอดภรรยาของเขา เมื่อมีเงินก็ย่อมมีหญิงเป็นธรรมดา.

จบ สุจจชชาดกที่ ๑๐.

จบ ปุจิมันทวรรคที่ ๒.

_________________

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปุจิมันทชาดก ๒. กัสสปมันทิยชาดก

๓. ขันติวาทิชาดก ๔. โลหกุมภิชาดก

๕. มังสชาดก ๖. สสปัณฑิตชาดก

๗. มตโรทนชาดก ๘. กณเวรชาดก

๙. ติตติรชาดก ๑๐. สุจจชชาดก.