๓. เวนสาขชาดก เล่ม ๒๗

นยิทํ นิจฺจํ ภวิตพฺพํ พฺรหฺมทตฺต

เขมํ สุภิกฺขํ สุขตา ๒ จ กาเย

อตฺถจฺจเย มา อหุ สมฺปมูโฬฺห

ภินฺนปฺลโว สาครสฺเสว มชฺเฌ ฯ

ดูกรพรหมทัตตกุมาร ความเกษมสำราญ ภิกษาหารหาได้ง่าย และความเป็นผู้สำราญกายนี้ ไม่พึงมีตลอดกาลเป็นนิตย์ เมื่อประโยชน์ของตนสิ้นไป ท่านอย่าเป็นผู้ล่มจมเสียเลย เหมือนเรือแตก คนไม่ได้ที่พึ่งอาศัย ต้องจมอยู่ในท่ามกลางทะเล ฉะนั้น.

ยานิ กโรติ ปุริโส ตานิ อตฺตนิ ปสฺสติ

กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ

ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ รุหเต ๓ ผลํ ฯ

บุคคลทำกรรมใด ย่อมมองเห็นกรรมนั้นในตน ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น.

อิทํ ตทาจริยวโจ ปาราจริโย ๔ ยทพฺรวิ

มาสฺสุ ๕ ตฺวํ อกริ ปาปํ ยนฺตํ ๖ ปจฺฉา กตํ ตเป ฯ

ปาจารย์ในปางก่อนได้กล่าวคำใดไว้ว่า ท่านอย่าได้ทำบาปกรรมที่ทำแล้วจะทำให้เดือดร้อนในภายหลังเลย คำนั้น เป็นคำสอนของอาจารย์เรา

อยเมว โส ปิงฺคิโย ๗ เวนสาโข ๘

ยมฺหิ ฆาตยึ ขตฺติยานํ สหสฺสํ

อลงฺกเต จนฺทนสารลิตฺเต ๑

ตเมว ทุกฺขํ ปจฺจาคตํ มมํ ฯ

๑ สี. ยุ. โธนสาขชาตกํ ฯ ๒ สี. สุหตา ฯ ๓ สี. ม. หรเต ฯ ๔ สี. ม. ปาราสริโย ฯ

๕ ม. มาสุ ฯ ๖ ม. ยํ ตฺวํ ฯ ๗ ม. ปิงฺคิย ฯ ๘ สี. ยุ. โธนสาโข ฯ

ปิงคิยปุโรหิตนั้น ย่อมบ่นเพ้อแสดงต้นไทรว่า มีกิ่งแผ่ไพศาล (สามารถให้ความชนะได้) เราได้ให้ฆ่ากษัตริย์ผู้ประดับด้วยราชาลังการ ลูบไล้ด้วยแก่นจันทน์แดงทั้งพันพระองค์เสีย ที่ต้นไม้ใด ต้นไม้นั้น บัดนี้ไม่อาจทำการป้องกันอะไรแก่เราได้ ความทุกข์อันนั้นแหละกลับมาสนองเราแล้ว.

สามาปิ โข จนฺทนลิตฺตคตฺตี ๒

สิงฺคูว ๓ โสภญฺชนกสฺส อุคฺคตา

อทิสฺวา กาลํ กริสฺสามิ อุพฺพรึ

ตํ เม อิโต ทุกฺขตรํ ภวิสฺสตีติ ฯ

เวนสาขชาตกํ ตติยํ ฯ

พระนางอุพพรีอัครมเหสีของเรา มีพระฉวีวรรณงามดังทองคำ ลูบไล้ตัวด้วยแก่นจันทน์แดง ย่อมงามเจริญตา เหมือนกับกิ่งไม้สิงคุอันขึ้นตรงไป ไหวสะเทือนอยู่ ฉะนั้น เรามิได้เห็นพระนางอุพพรีแล้ว คงจักต้องตายเป็นแน่ การที่เราไม่ได้เห็นพระนางอุพพรีนั้น จักเป็นทุกข์ยิ่งกว่ามรณทุกข์นี้อีก.

จบ เวนสาขชาดกที่ ๓.