พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค
๕. ธังกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๒๒–๗๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในมณิกุณฑลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๕ ธงฺกชาตกํ ๑
๕. ธังกชาดก
ว่าด้วยการร้องไห้ไม่มีประโยชน์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค ธังกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
อญฺเญ โสจนฺติ โรทนฺติ อญฺเญ อสฺสุมุขา ชนา
ปสนฺนมุขวณฺโณสิ กสฺมา ฆฏ น โสจสิ ฯ
ชนเหล่าอื่น เศร้าโศกอยู่ ร้องไห้อยู่ ชนเหล่าอื่น มีชุ่มไปด้วยน้ำตาพระองค์เป็นผู้มีผิวพระพักตร์ผ่องใส ดูกรฆตราชา เพราะเหตุไร พระองค์จึงไม่เศร้าโศก?
นาพฺภตีตหโร โสโก นานาคตสุขาวโห
ตสฺมา ธงฺก น โสจามิ นตฺถิ โสเก ทุตียตา ฯ
ความเศร้าโศกหาได้นำสิ่งที่ล่วงไปแล้วมาได้ไม่ หาได้นำความสุขในอนาคตมาได้ไม่ ดูกรธังกราชา เพราะฉะนั้น หม่อมฉันจึงไม่เศร้าโศกความเป็นสหายในความโศก ย่อมไม่มี.
โสจํ ปณฺฑุกิโส โหติ ภตฺตญฺจสฺส น รุจฺจติ
อมิตฺตา สุมนา โหนฺติ สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต ฯ์
๑ สี. ม. ฆฏชาตกํ ฯ
บุคคลเศร้าโศกอยู่ ย่อมเป็นผู้ผอมเหลือง และไม่พอใจบริโภคอาหาร เมื่อเขาถูกลูกศรคือความเศร้าโศกเสียบแทงแล้ว เร่าร้อนอยู่ศัตรูทั้งหลาย ย่อมดีใจ.
คาเม วา ยทิวารญฺเญ นินฺเน วา ยทิวา ถเล
ฐิตํ มํ นาคมิสฺสติ ๑ เอวํ ทิฏฺฐปโท อหํ ฯ
ความฉิบหายอันความเศร้าโศกเป็นมูล จักไม่มาถึงหม่อมฉันผู้อยู่ในบ้านหรือในป่า ในที่ลุ่มหรือในที่ดอน หม่อมฉันเห็นบทฌานแล้วอย่างนี้.
ยสฺสตฺตา นาลเมโกว สพฺพกามรสาหโร
สพฺพาปิ ปฐวี ตสฺส น สุขํ อาวหิสฺสตีติ ฯ
ธงฺกชาตกํ ปญฺจมํ ฯ
ตนผู้เดียวเท่านั้น สามารถจะนำกามรสทั้งปวงมาให้ได้ สหายของพระราชาพระองค์ใด ไม่สามารถจะนำมาให้ได้ ถึงสมาบัติในแผ่นดินทั้งสิ้นก็จักนำความสุขมาให้แก่พระราชาพระองค์นั้นไม่ได้.
จบ ธังกชาดกที่ ๕.
จบ ๕. ธังกชาดก