๖. ทสรรณกชาดก เล่ม ๒๗

ทสณฺณกํ ๖ ติขิณธารํ อสึ สมฺปนฺนปายินํ

ปริสายํ ปุริโส คิลติ กึ ทุกฺกรตรํ ตโต

ยทญฺญํ ทุกฺกรํ ฐานํ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

๑ ยุ. เมธกํ ฯ ๒ ม. วูปสมฺมตํ ฯ ๓ ม. พหู อฏฺฏา เม ตีริตา ฯ ๔ สี. ยุ. อถายํ ฯ

๕ ม. สพฺพตฺถ ปณฺณกชาตกํ ฯ ๖ ม. ปณฺณกํ ฯ

บุรุษคนนี้กลืนดาบมีคมกล้า อันเป็นดาบในทสรรณกรัฐ ดื่มกินเลือดผู้อื่นที่ถูกต้องแล้ว ในท่ามกลางบริษัท เหตุอย่างอื่นที่ทำยากกว่าการกลืนดาบนี้ ยังมีอีกไหม ฉันถามท่านถึงเหตุที่ทำได้ยากอย่างอื่น ขอท่านจงบอกแก่ฉัน?

คิเลยฺย ปุริโส โลภา อสึ สมฺปนฺนปายินํ

โย จ วชฺชา ททามีติ ตํ ทุกฺกรตรํ ตโต

สพฺพญฺญํ สุกรํ ฐานํ เอวํ ชานาหิ มาคธ ๑ ฯ

บุรุษกลืนดาบอันดื่มกินเลือดของผู้อื่นที่ถูกต้องได้ เพราะความโลภ ก็ผู้ใดพูดว่าจะให้สิ่งนั้น สิ่งนี้ คำพูดของผู้นั้นทำได้ยากกว่าการกลืนดาบนั้น เหตุอย่างอื่นทั้งหมดทำได้ง่ายนัก ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งชาวมคธ ขอพระองค์โปรดทรงทราบอย่างนี้เถิด.

พฺยากาสิ อายุโร ปญฺหํ อตฺถํ ธมฺมสฺส โกวิโท

ปุกฺกุสํทานิ ปุจฺฉามิ กึ ทุกฺกรตรํ ตโต

ยทญฺญํ ทุกฺกรํ ฐานํ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

อายุรบัณฑิตเป็นผู้ฉลาดในอรรถธรรม ได้แก้ปัญหาแล้ว บัดนี้ ฉันจะถามปุกกุสบัณฑิตบ้าง เหตุอย่างอื่นที่ทำยากกว่าคำพูดนั้น ยังมีอยู่หรือฉันถามท่านถึงเหตุที่ทำได้ยากอย่างอื่น ขอท่านจงบอกแก่ฉัน?

น วาจมุปชีวนฺติ อผลํ คิรมุทีริตํ

โย ๒ ทตฺวา อวากยิรา ตํ ทุกฺกรตรํ ตโต

สพฺพญฺญํ สุกรํ ฐานํ เอวํ ชานาหิ มาคธ ๑ ฯ

ชนทั้งหลายย่อมไม่รักษาคำพูดไว้ คำที่พูดนั้นก็ไม่มีผล ผู้ใดให้ปฏิญญาไว้ว่า จะให้สิ่งนั้นสิ่งนี้ ไม่อยากได้สิ่งนั้นคืน คำพูดของผู้นั้นทำได้ยากกว่าการกลืนดาบ และกว่าคำพูดว่าจะให้สิ่งนั้น สิ่งนี้นั้นเสียอีก เหตุอย่างอื่นทั้งหมดทำได้ง่าย ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งชาวมคธ ขอพระองค์โปรดทรงทราบอย่างนี้เถิด.

พฺยากาสิ ปุกฺกุโส ปญฺหํ อตฺถํ ธมฺมสฺส โกวิโท

เสนกํทานิ ปุจฺฉามิ กึ ทุกฺกรตรํ ตโต

ยทญฺญํ ทุกฺกรํ ฐานํ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

ปุกกุสบัณฑิตเป็นผู้ฉลาดในอรรถธรรม ได้แก้ปัญหาแล้ว บัดนี้ ฉันจะถามเสนกบัณฑิตบ้าง เหตุอย่างอื่นที่ทำยากกว่านั้นยังมีอีกหรือ ฉันถามท่านถึงเหตุที่ทำได้ยากอย่างอื่น ขอท่านจงบอกแก่ฉัน?

ทเทยฺย ปุริโส ทานํ อปฺปํ วา ยทิวา พหุํ

โย จ ทตฺวา นานุตปฺเป ตํ ทุกฺกรตรํ ตโต

สพฺพญฺญํ สุกรํ ฐานํ เอวํ ชานาหิ มาคธ ๑ ฯ

บุรุษควรจะให้ทาน จะน้อย หรือมากก็ตาม ก็ผู้ใดให้ของรักของตนแล้ว ย่อมไม่เดือดร้อนภายหลัง ข้อนั้นทำได้ยากกว่าการกลืนดาบกว่าคำว่าจะให้สิ่งนั้น สิ่งนี้ และกว่าการให้ของรักนั้นเสียอีก เหตุอย่างอื่นทั้งหมดทำได้ง่าย ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งชาวมคธ ขอพระองค์โปรดทรงทราบอย่างนี้เถิด.

พฺยากาสิ อายุโร ปญฺหํ อโถ ปุกฺกุสโปริโส

สพฺเพ ปเญฺห อภิโภติ ๑ ยถา ภาสติ เสนโกติ ฯ

ทสณฺณกชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

๑ ม. มทฺทว ฯ ๒ ม. โย จ ... ฯ

อายุรบัณฑิตได้แก้ปัญหาแก่ฉันแล้ว อนึ่ง ปุกกุสบัณฑิตก็ได้แก้ปัญหาแก่ฉันแล้ว เสนกบัณฑิตแก้ปัญหาครอบงำปัญหาเสียทั้งหมด ฉันใดฉันก็ให้ทานนั้นแล้ว หาควรจะเดือดร้อนภายหลังไม่ ฉันนั้น.

จบ ทสรรณกชาดกที่ ๖.