๑๐. พกพรหมชาดก เล่ม ๒๗

ทฺวาสตฺตติ โคตม ปุญฺญกมฺมา

วสวตฺติโน ชาติชรํ อตีตา

อยมนฺติมา เวทคู พฺรหฺมุปปตฺติ ๑

อสฺมาภิชปฺปนฺติ ชนา อเนกา ฯ

๑ ม. นิวสติ ฯ ๒ สี. ม. สีลปญฺญาสุตามิว ฯ ๓ ม. พกชาตกํ ฯ

ข้าแต่พระโคดม ข้าพระองค์มีอยู่ ๗๒ คน ล้วนได้ทำบุญมาแล้ว มีอำนาจแผ่ทั่วไป ล่วงชาติและชราได้แล้ว การเกิดเป็นพรหมนี้ เป็นที่สุด สำเร็จได้ด้วยพระเวท ชนเป็นอันมากมุ่งหวังอยากให้เป็นอย่างพวกข้าพระองค์.

อปฺปญฺจ เหตํ ๒ น หิ ทีฆมายุ

ยํ ตฺวํ พก มญฺญสิ ทีฆมายุํ

สตํ สหสฺสาน ๓ นิรพฺพุทานํ

อายุํ ปชานามิ ตวาห พฺรหฺเม ฯ

ดูกรพกพรหม อายุของท่านนี้น้อย ไม่มากเลย ท่านมาสำคัญว่าอายุของท่านมากตั้งแสนนิรัพพุทะ (ร้อยคูณแสน ๑๐ ล้านปี) ดูกรพกพรหม เรารู้อายุของท่าน.

อนนฺตทสฺสี ภควาหมสฺมิ

ชาติชฺชรํ โสกมุปาติวตฺโต

กึ เม ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

อาจิกฺข เมตํ ยมหํ วิชญฺญํ ฯ

ข้าแต่พระผู้มีพระภาค พระองค์ตรัสว่า พระองค์รู้กำหนดอายุของข้าพระองค์ และตรัสว่ารู้เห็นไม่มีที่สิ้นสุด เป็นผู้ล่วงชาติชราและความโศกได้แล้ว ขอพระองค์จงตรัสบอกการสมาทานพรต และศีลวัตร ของข้าพระองค์ ครั้งก่อนว่าเป็นอย่างไร ข้าพระองค์ขอทราบตามความเป็นจริงที่พระองค์ตรัสบอก?

ยํ ตฺวํ อปาเยสิ พหู มนุสฺเส

ปิปาสิเต ฆมฺมนิ สมฺปเรเต

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ ฯ

ท่านได้ช่วยมนุษย์เป็นอันมากผู้ถูกแดดแผดเผา กระหายน้ำจัดให้ได้ดื่มน้ำ เราระลึกถึงการสมาทานพรต และศีลวัตรครั้งก่อนของท่านนั้นได้ดุจนอนหลับฝันตื่นขึ้นจำได้ ฉะนั้น.

ยํ เอณิกูลสฺมึ ชนตํ คหีตํ

อโมจยี คยฺหก นียมานํ

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ ฯ

ท่านได้ช่วยมหาชน ผู้ถูกหมู่โจรจับไปจะให้เป็นเชลยให้พ้นมาได้ ที่ริมฝั่งแม่น้ำเอณิ เรายังระลึกถึงการสมาทานพรต และศีลวัตรครั้งก่อนของท่านนั้นได้ ดุจนอนหลับฝันตื่นขึ้นจำได้ ฉะนั้น.

คงฺคาย โสตสฺมึ คหีตนาวํ

ลุทฺเทน นาเคน มนุสฺสกปฺปา

อโมจยี ตฺวํ พลสา ปสยฺห

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ ฯ

๑ ม. พฺรหฺมปตฺติ ฯ ๒ ม. อปฺปํ หิ เอตํ ฯ ๓ ม. สหสฺสานิ ฯ สี. ยุ. สหสฺสานํ ฯ

ท่านได้ทุ่มเทกำลังเข้าช่วยพวกมนุษย์ ผู้ไปเรือในกระแสแม่น้ำคงคา ให้พ้นจากนาคราชผู้ตัวดุร้าย มักทำมนุษย์ให้พินาศ เรายังระลึกถึงการสมาทานพรตและศีลวัตรครั้งก่อน ของท่านนั้นได้ ดุจนอนหลับฝันตื่นขึ้นจำได้ ฉะนั้น.

กปฺโป จ เต ปตฺถจโร อโหสึ ๑

สมฺพุทฺธิวนฺตํ วติตํ ๒ อมญฺญํ

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ ฯ

อนึ่ง เราเองมีชื่อว่ากัปปะ ได้เคยเป็นอันเตวาสิกของท่าน ได้รู้แล้วว่าท่านเป็นดาบสที่มีปัญญาและวัตรดีผู้หนึ่ง เรายังระลึกถึงการสมาทานพรตและศีลวัตรครั้งก่อนของท่านนั้นได้ ดุจนอนหลับฝันตื่นขึ้นจำได้ ฉะนั้น.

อทฺธา ปชานาสิ มเมตมายุํ

อญฺญํปิ ชานาสิ ตถาหิ พุทฺโธ

ตถาหิ ตายํ ชลิตานุภาโว

โอภาสยํ ติฏฺฐติ พฺรหฺมโลกนฺติ ฯ

พกพฺรหฺมชาตกํ ทสมํ ฯ

กุกฺกุวคฺโค ปฐโม ฯ

___________

ตสฺสุทฺทานํ

วรกณฺณิก จาปวโร สุตโน

อถ คิชฺฌ สโรหิตมจฺฉวโร

ปุน ทสณฺณก ๓ เสนก ยาจนโก

อถ เวรี สพฺรหฺมพเกน ทส ฯ

๑ ม. พทฺธจโร อโหสิ ฯ ๒ ม. สมฺพุทฺธิมนฺตํ วตินํ ฯ ๓ ม. ปณฺณก ฯ

พระองค์ทรงทราบชัดอายุของข้าพระองค์ ได้แน่นอน แม้สิ่งอื่นพระองค์ก็ทรงทราบ พระองค์เป็นพระพุทธเจ้าอย่างแท้จริง เพราะเหตุนั้นแลพระรัศมีอันรุ่งเรืองของพระองค์นี้ จึงได้ส่องพรหมโลกให้สว่างไสวอยู่.

จบ พกพรหมชาดกที่ ๑๐.

จบ กุกกุวรรคที่ ๑.

_________________

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุกกุชาดก ๒. มโนชชาดก

๓. สุตนชาดก ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก

๕. ทัพพปุปผกชาดก ๖. ทสรรณกชาดก

๗. เสนกชาดก ๘. อัฏฐิเสนชาดก

๙. กปิชาดก ๑๐. พกพรหมชาดก.