พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สัตตกนิบาต · กุกกุวรรค
๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๙๐–๙๙๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในกุกกุวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๔ มาตุโปสกคิชฺฌชาตกํ
๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก
เมื่อถึงคราวพินาศความคิดย่อมวิบัติ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก สัตตกนิบาต กุกกุวรรค มาตุโปสกคิชฌชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ วุฑฺฒา คิริทรีสยา
อหํ พนฺโธสฺมิ ๙ ปาเสน นิลิยสฺส วสํ คโต ฯ
มารดาและบิดาของเราแก่เฒ่าชราแล้ว นอนอยู่ในถ้ำจักทำอย่างไรหนอเราก็ติดบ่วงตกอยู่ในอำนาจของนายพราน?
กึ คิชฺฌ ปริเทเวสิ กา นุ เต ปริเวทนา
นเม สุโต วา ทิฏฺโฐ วา ภาสนฺโต มานุสึ ทิโช ฯ
๑ ม. ภิกฺขา จ ฯ ๒ สี. ม. มรณสญฺญิโน ฯ ๓ ม. ลทฺธาย ยกฺขา ฯ
๔ ม. รสสา อุเปตํ ฯ ๕ ม. เหหิติ ภิกฺขิเต ฯ ๖ สี. ยุ. มเมส ฯ
๗ ม. สุตโน ฯ ๘ ม. คจฺฉมาทาย ฯ ๙ ม. พทฺโธสฺมิ ฯ
ดูกรแร้ง เหตุไรท่านจึงคร่ำครวญอยู่เล่า การคร่ำครวญของท่านเป็นอย่างไรหนอ แร้งพูดภาษามนุษย์ เราไม่เคยได้ยินหรือเห็นมาเลย.
ภรามิ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย
เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ อหํ วสํ คโต ตว ฯ
ข้าพเจ้าเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรานอนอยู่ในถ้ำ มารดาบิดาท่านจักทำอย่างไร เพราะข้าพเจ้าตกอยู่ในอำนาจของท่านเสียแล้ว.
ยนฺนุ คิชฺโฌ โยชนสตํ กุณปานิ อเวกฺขติ
กสฺมา ชาลญฺจปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌสิ ฯ
เขาพูดกันว่า แร้งมองเห็นซากศพได้ไกลถึงร้อยโยชน์ เหตุไฉนท่านแม้จะมาถึงข่าย และบ่วงก็ไม่รู้สึก.
ยทา ปราภโว โหติ โปโส ชีวิตสงฺขเย
อถ ชาลญฺจ ปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌติ ฯ
เมื่อใด จะมีความพินาศ สัตว์จะถึงความสิ้นชีวิต เมื่อนั้นถึงแม้จะมาถึงข่าย และบ่วงก็ไม่รู้สึกเลย.
ภรสฺสุ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย
มยา ตฺวํ สมนุญฺญาโต โสตฺถึ ปสฺสาหิ ญาตเก ฯ
ท่านจงไปเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรา นอนอยู่ในถ้ำ เราอนุญาตให้ท่านกลับไปหาพวกญาติโดยสวัสดี.
เอวํ ลุทฺทก นนฺทสฺสุ สห สพฺเพหิ ญาติภิ
ภริสฺสํ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเยติ ฯ
มาตุโปสกคิชฺฌชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
ดูกรนายพราน เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านจงเพลิดเพลินพร้อมด้วยญาติทั้งปวงเถิด ข้าพเจ้าจะไปเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรานอนอยู่ในถ้ำ.
จบ มาตุโปสกคิชฌชาดกที่ ๔.
จบ ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก