พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · อาวาริยวรรค
๖. มิคาโลปชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๖๓–๘๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในอาวาริยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๖ มิคาโลปชาตกํ
๖. มิคาโลปชาดก
ว่าด้วยโทษของคนหัวดื้อ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต อาวาริยวรรค มิคาโลปชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
น เม รุจิ ๑ มิคาโลป ยสฺส เต ตาทิสี คติ
อตุจฺจํ ตาต คจฺฉสิ ๒ อภูมึ ตาต เสวสิ ฯ
ลูกมิคาโลปะเอ๋ย ฉันไม่ชอบใจการที่เจ้าบินไปไกลเช่นนั้นเลย เจ้าบินไกลเกินไป ไปซ่องเสพภูมิสถานอันไม่สมควร.
จตุกฺกณฺณํว เกทารํ ยถา เต ปฐวี สิยา
ตโต ตาต นิวตฺตสฺสุ มาสุ เอตฺโต ปรํ คมิ ฯ
ลูกเอ๋ย แผ่นดินพึงปรากฏแก่เจ้าเหมือนคันนา ๔ มุม เจ้าจงกลับจากที่นั้นเสีย อย่าบินเลยจากที่นั้นไปเป็นอันขาด.
สนฺติ อญฺเญปิ สกุณา ปตฺตยานา วิหงฺคมา
อุกฺขิตฺตา ๓ วาตเวเคน นฏฺฐา เต สสฺสตีสมา ฯ
แม้แร้งตัวอื่นๆ ที่มีปีกบินไปในอากาศมีอยู่มาก แร้งเหล่านั้นมาสำคัญเสมอด้วยแผ่นดินและภูเขา ถูกกำลังลมพัดคร่าไป พากันพินาศหมดแล้ว.
อกตฺวา อปรณฺณสฺส ๔ ปิตุ วุฑฺฒสฺส ๕ สาสนํ
กาลวาเต อติกฺกมฺม เวรมฺภานํ วสํ อคา ฯ
๑ ม. รุจฺจิ ฯ ๒ สี. ม. ปตสิ ฯ ๓ สี. ม. อกฺขิตฺตา ฯ ๔ ม. อปนนฺทสฺส ฯ
๕ ม. วุทฺธสฺส ฯ เอวมุปริปิ ฯ
แร้งชื่อมิคาโลปะ ไม่เชื่อฟังคำสั่งสอนของแร้งชื่ออปรัณณะผู้บิดา ซึ่งเป็นผู้เจริญด้วยคุณสมบัติ บินผ่านลมกาลวาตขึ้นไปตกอยู่ในอำนาจของลมเวรัมภวาต.
ตสฺส ปุตฺตา จ ทารา จ เย จญฺเญ อนุชีวิโน
สพฺเพ พฺยสนมาปาทุํ อโนวาทกเร ทิเช ฯ
บุตรและภรรยาของแร้งมิคาโลปะนั้น และแร้งอื่นที่อาศัยแร้งนั้นอยู่ พากันถึงความพินาศสิ้น เพราะแร้งมิคาโลปะ ไม่กระทำตามโอวาทของบิดา.
เอวมฺปิ อิธ วุฑฺฒานํ โย วากฺยํ นาวพุชฺฌติ
อติสีมํ จโร ๑ ทิตฺโต คิชฺโฌ วาตีตสาสโน
สพฺเพ พฺยสนํ ปปฺโปนฺติ อกตฺวา พุทฺธสาสนนฺติ ๒ ฯ
มิคาโลปชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ
ผู้ใด ในโลกนี้ ไม่เชื่อฟังคำของผู้เจริญ ผู้นั้น ย่อมถึงความพินาศ เพราะไม่ทำตามคำสอนของท่านผู้รู้ ดุจแร้งละเมิดคำสั่งสอน บินเลยเขตแดนถึงความพินาศหมด ฉะนั้น.
จบ มิคาโลปชาดกที่ ๖.
จบ ๖. มิคาโลปชาดก