พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · นวกนิบาต
๑๑. ปูติมังสชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๐๑–๑๓๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๒ ในนวกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑๑ ปูติมํสชาตกํ
๑๑. ปูติมังสชาดก
โทษของการมองในเวลาที่ไม่ควรมอง
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต ปูติมังสชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
น โข รุจฺจติ เม อาฬิ ปูติมํสสฺส เปกฺขนา
เอตาทิสา สขารสฺมา อารกา ปริวชฺชเย ฯ
ดูกรสหาย การมองดูของสุนัขจิ้งจอกชื่อว่าปูติมังสะ เราไม่พอใจเสียเลย พึงละเว้นจากสหายเช่นนี้เสียให้ห่างไกล.
อุมฺมตฺติกา อยํ เวณิ วณฺเณติ ปติโน สขึ
ปชฺฌายิ ปฏิคจฺฉนฺตึ อาคตํ เมณฺฑมาตรํ ฯ
นางสุนัขจิ้งจอกชื่อว่าเวนินี้เป็นบ้าไปได้ ย่อมพรรณนาถึงนางแพะผู้เป็นสหายให้ผัวฟัง ครั้นนางแพะถอยหลังกลับไปไม่มา ก็นั่งซบเซาถึงนางแพะผู้มาแล้วถอยหลังกลับไปเสีย.
ตฺวํ โขสิ สมฺม อุมฺมตฺโต ทุมฺเมโธ อวิจกฺขโณ
โส ๓ ตฺวํ มตาลยํ กตฺวา อกาเลน วิเปกฺขสิ ฯ
ดูกรสหาย ท่านนั้นแหละบ้า มีปัญญาทราม ไม่มีปัญญาเครื่องใคร่ครวญ ท่านทำอุบายล่อลวงว่าตาย ย่อมมองดูโดยกาลอันไม่ควร.
น อกาเล วิเปกฺเขยฺย กาเล เปกฺเขยฺย ปณฺฑิโต
ปูติมํโสว ปชฺฌายิ โย อกาเล วิเปกฺขติ ฯ
บัณฑิตไม่ควรมองดูในกาลอันไม่ควร ควรมองดูแต่ในกาลอันควร ผู้ใดมองดูในกาลอันไม่ควร ผู้นั้นย่อมซบเซา ดังสุนัขจิ้งจอกชื่อปูติมังสะฉะนั้น.
ปิยํ โข อาฬิ เม โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททาหิ เม
ปติ สญฺชีวิโต มยฺหํ เอยฺยาสิ ปิยปุจฺฉิตา ๑ ฯ
๑ ม. น หตฺถิ ฯ ๒ ยุ. เอตฺถปฺปมตฺโต ฯ ๓ ม. โย ฯ
ดูกรสหาย ฉันมีความรัก ท่านจงให้ความอิ่มแก่ฉัน สามีของฉันกลับฟื้นขึ้น ถ้าท่านรักฉันจงมาไปกับฉันเถิด.
ปิยํ โข อาฬิ เต โหตุ ปุณฺณปตฺตํ ททามิ เต
มหตา ปริวาเรน เอสฺสํ กยิราหิ โภชนํ ฯ
ดูกรสหาย ท่านมีความรักฉันจริง ฉันจะให้ความอิ่มเอิบแก่ท่านฉันจักมาพร้อมด้วยบริวารเป็นอันมาก ท่านจงจัดแจงโภชนาหารไว้เถิด.
กีทิโส ตุยฺหํ ปริวาโร เยสํ กาหามิ โภชนํ
กึนามกา จ เต สพฺเพ เต ๒ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตา ฯ
บริวารของท่านเช่นไร ฉันจักจัดแจงโภชนาหารเพื่อบริวารเหล่าใด ก็บริวารเหล่านั้นทั้งหมดมีชื่อว่าอย่างไร ฉันถามท่านถึงบริวารท่าน จงบอกฉันไปเถิด.
มาลิโย จตุรกฺโข จ ปิงฺคิโย อถ ชมฺพุโก
เอทิโส มยฺหํ ปริวาโร เตสํ กยิราหิ โภชนํ ฯ
บริวารของฉันเช่นนี้ คือ สุนัขชื่อมาลิยะ ๑ ชื่อจตุรักขะ ๑ ชื่อปิงคิยะ๑ ชื่อชัมพุกะ ๑ ท่านจงจัดแจงโภชนาหารไว้เพื่อบริวารเหล่านั้นเถิด.
นิกฺขนฺตาย อคารสฺมา ภณฺฑกมฺปิ วินสฺสติ
อโรคํ อาฬิโน วชฺชํ อิเธว วส มา คมาติ ฯ
ปูติมํสชาตกํ เอกาทสมํ ฯ
เมื่อท่านออกจากเรือนไป แม้สิ่งของก็จักพินาศหมด คำพูดของสหายมิได้มีความรังเกียจ ท่านจงอยู่ในที่นี้เถิด อย่าไปเลย.
จบ ปูติมังสชาดกที่ ๑๑.
จบ ๑๑. ปูติมังสชาดก