พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กาลิงควรรค
๑. จุลลกาลิงคชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๐๒–๕๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในกาลิงควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
จตุกฺกนิปาตชาตกํ
๑ กาลิงฺควคฺโค
๑ จุลฺลกาลิงฺคชาตกํ
จตุกกนิบาตชาดก
๑. กาลิงควรรค
๑. จุลลกาลิงคชาดก
เทวดากีดกันความพยายามของคนไม่ได้
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กาลิงควรรค จุลลกาลิงคชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
วิวรถ อิมาสํ ทฺวารํ นครนฺตํ ปวีสิตุํ ๑
อรุณราชสฺส สีเหน สุสิฏฺเฐน ๒ สุรกฺขิตํ นนฺทิเสเนน ฯ
ท่านทั้งหลาย จงเปิดประตูถวายให้พระราชาเหล่านี้เสด็จเข้าไปสู่ภายในพระนคร ข้าพเจ้าชื่อว่านนทิเสน เป็นอำมาตย์ดุจราชสีห์ของพระเจ้าอรุณ ได้รับการศึกษามาเป็นอย่างดี จัดรักษาไว้เรียบร้อยแล้ว.
ชโย กาลิงฺคานํ อสยฺหสาหินํ
ปราชโย อชโย ๓ อสฺสกานํ
อิจฺเจวํ ๔ เต ภาสิตํ พฺรหฺมจาริ
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ ฯ
แน่ะดาบสโกง ท่านได้พูดไว้อย่างนี้ว่า ชัยชนะ จักมีแก่พวกพระเจ้ากาลิงคราช ผู้อดทนต่อภัยที่แสนยากจะอดทนได้ ความปราชัย จักมีแก่พวกอัสสกราช ชนทั้งหลายผู้ซื่อตรง ย่อมไม่พูดเท็จ.
เทวา มุสาวาทมุปาติวตฺตา
สจฺจํ ตถํ ปรมํ กรํ นุ สกฺก ๕
ตนฺเต มุสา ภาสิตํ เทวราช
กึ วา ปฏิจฺจ มฆวา มหินฺท ๖ ฯ
ข้าแต่ท้าวสักกะ เทวดาทั้งหลายยังประพฤติล่วงมุสาวาทอีกหรือพระองค์พึงตรัสแต่ถ้อยคำที่จริง ที่แท้อย่างยิ่งมิใช่หรือ ข้าแต่ท้าวมัฆวานเทวราช ผู้เป็นใหญ่กว่าปวงชน พระองค์ทรงอาศัยเหตุอะไรหรือ จึงได้ตรัสมุสา?
นนุ เต สุตํ พฺราหฺมณ ภญฺญมาเน
เทวา น อิสฺสนฺติ ปุริสปรกฺกมสฺส
ทโม สมาธิ มนโส อเภชฺโช ๗
อพฺยตฺตตา ๑ นิกฺกมนญฺจ ๒ กาเล
ทฬฺหญฺจ วิริยํ ปุริสปรกฺกโม จ
เตเนว อาสิ วิชโย อสฺสกานนฺติ ฯ
จุลฺลกาลิงฺคชาตกํ ปฐมํ ฯ
๑ สี. นครํ ปวิสนฺตุ ฯ ม. วิรุติมาสํ ทฺวารํ นครํ ปวิสนฺตุ ฯ
๒ สี. ยุ. สุสตฺเถน ฯ ๓ สี. ม. อนโย ฯ ๔ ม. อิจฺเจว ฯ ๕ สี. ม. สจฺจํ ธนํ
ปรมนฺเตสุ สกฺก ฯ ๖ สี. ชนินฺท ฯ ๗ สี. ยุ. อเทชฺโช ฯ
ดูกรพราหมณ์ เมื่อชนทั้งหลายพูดกันอยู่ ท่านก็เคยได้ยินแล้วมิใช่หรือว่า เทวดาทั้งหลาย ย่อมเกียดกันความพยายามของบุรุษไม่ได้ ความข่มใจ ความตั้งใจแน่วแน่ ความไม่แตกสามัคคีกัน ความไม่แก่งแย่งกันการก้าวไปในกาลอันควร ความเพียรอย่างเด็ดเดี่ยว และความบากบั่นของบุรุษ เพราะเหตุนั้นแหละ ชัยชนะ จึงมีแก่พวกพระเจ้าอัสสกะ.
จบ จุลลกาลิงคชาดกที่ ๑.
จบ ๑. จุลลกาลิงคชาดก