๕. อาสังกชาดก เล่ม ๒๗

อาสาวตี นาม ลตา ชาตา จิตฺตลตาวเน

ตสฺสา วสฺสสหสฺเสน เอกํ นิพฺพตฺตเต ผลํ ฯ

เถาวัลย์ชื่อว่าอาสาวดี เกิดในสวนจิตรลดา เถาวัลย์อาสาวดีนั้น นับได้๑,๐๐๐ ปี จึงเกิดผลสักครั้งหนึ่ง.

ตํ เทวา ปยิรุปาสนฺติ ตาว ทูรผเล สติ ๔

อาสึเสว ๕ ตุวํ ราช อาสา ผลวตี สุขา ฯ

เมื่อผลมีอยู่ห่างไกลถึงเพียงนั้น พวกเทวดาก็ยังหมั่นเข้าไปดูเถาวัลย์นั้นเสมอ ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ทรงหวังไว้เถิด ความหวังย่อมมีผลเป็นความสุข.

อาสึสเถว ๖ โส ปกฺขี อาสึสเถว โส ทิโช

ตสฺเสวาสา สมิชฺฌตฺถ ๗ ตาว ทูรคตา สติ

อาสึเสว ตุวํ ราช อาสา ผลวตี สุขา ฯ

นกยังหวังสำเร็จได้เมื่อผลมีอยู่ห่างไกลถึงเพียงนั้น ความหวังของนกนี้ยังสำเร็จได้ ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ทรงหวังไว้เถิด ความหวังมีผลเป็นความสุข.

สมฺเปสิ โข มํ วาจาย น จ สมฺเปสิ กมฺมุนา

มาลา เสเรยฺยกสฺเสว วณฺณวนฺตา อคนฺธิกา ฯ

๑ ม. เนรูติ ฯ ๒ ม. วสตึ วเส ฯ ยุ. วส ทิวเส ฯ ๓ ม. นเร ฯ ๔ ม. ทูรผลํ สตึ ฯ

๕ ม. อาสีเสว ฯ ๖ ม. อาสีสเถว ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๗ ม. ตสฺส จาสา สมิชฺฌติ ฯ

เจ้ายังให้เราเอิบอิ่มด้วยถ้อยคำ แต่ไม่ยังเราให้เอิบอิ่มไปด้วยการกระทำเปรียบเหมือนดอกหงอนไก่ มีแต่สี ไม่มีกลิ่น ฉะนั้น.

อผลํ มธุรํ วาจํ โย มิตฺเตสุ ปกุพฺพติ

อททํ อวิสฺสชํ โภคํ สนฺธิ เตนสฺส ชีรติ ฯ

บุคคลใด ไม่ให้ ไม่แบ่งปันโภคสมบัติลงได้ ย่อมพูดวาจาที่อ่อนหวานแต่ไร้ผลในมิตรทั้งหลาย ความสนิทสนมกับบุคคลนั้น ย่อมไม่ยืดยาว.

ยํ หิ กยิรา ตํ หิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท

อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา ฯ

บุคคลทำสิ่งใด พึงพูดถึงสิ่งนั้น ไม่พึงทำสิ่งใด ไม่พึงกล่าวถึงสิ่งนั้นบัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนคนดีแต่พูดแต่ไม่ทำ

พลญฺจ วต เม ขีณํ ปาเถยฺยญฺจ น วิชฺชติ

สงฺเก ปาณูปโรธาย หนฺททานิ วชามหํ ฯ

เมื่อเราจะอยู่ในที่นี้อีกต่อไป พลนิกายของเราก็ร่อยหรอลงไป ทั้งสะเบียงอาหารก็จะไม่มี เรารังเกียจถึงชีวิตของตนเองจะไม่ยั่งยืน ผิฉะนั้น เราขอลาไปเดี๋ยวนี้.

เอตเทว หิ เม นามํ ยํ นามสฺมึ รเถสภ

อาคเมหิ มหาราช ปิตรํ อามนฺตยามหนฺติ ฯ

อาสงฺกชาตกํ ปญฺจมํ ฯ

ข้าแต่พระมหาราชผู้ประเสริฐ พระดำรัสที่พระองค์ตรัสนี้แล เป็นชื่อชื่อของหม่อมฉัน ขอพระองค์เสด็จไปตรัสบอกชื่อของหม่อมฉันกับบิดาเถิด.

จบ อาสังกชาดกที่ ๕.