arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ทสกนิบาต

๑. จตุทวารชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๑๙–๑๓๒๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๖ ในทสกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

ทสกนิปาตชาตกํ

๑ จตุทฺวารชาตกํ

ทสกนิบาตชาดก

๑. จตุทวารชาดก

ว่าด้วยจักรกรดพัดบนศีรษะ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทสกนิบาต จตุทวารชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (สยามรัฐ)

จตุทฺวารมิทํ นครํ อายสํ ทฬฺหโตรณํ ๑

โอรุทฺธปฏิรุทฺโธสฺมิ กึ ปาปํ ปกตํ มยา ฯ

ฉบับหลวง

เมืองนี้มีประตู ๔ ประตู มีกำแพงมั่นคงล้วนแล้วไปด้วยเหล็กแดง ข้าพเจ้าถูกล้อมไว้ด้วยกำแพง ข้าพเจ้าได้ทำบาปอะไรไว้?

บาลี (สยามรัฐ)

สพฺเพ อปิหิตา ทฺวารา โอรุทฺโธสฺมิ ยถา ทิโช

กิมาธิกรณํ ยกฺข จกฺกาภินิหโต อหํ ฯ

ฉบับหลวง

ประตูทั้งหมดจึงปิดแน่น ข้าพเจ้าถูกขังเหมือนนก ข้าแต่เทวดา เหตุเป็นมาอย่างไร ข้าพเจ้าจึงลูกจักรกรดพัดศีรษะ?

บาลี (สยามรัฐ)

ลทฺธา สตสหสฺสานิ อติเรกานิ วีสติ

อนุกมฺปกานํ ญาตีนํ วจนํ สมฺมนากริ ฯ

ฉบับหลวง

ท่านได้ทรัพย์มากมายถึงสองล้านแล้ว มิได้ทำตามคำชอบของญาติทั้งหลายผู้เอ็นดู.

บาลี (สยามรัฐ)

ลงฺฆึ สมุทฺทํ ปกฺขนฺทิ สาครํ อปฺปสิทฺธิยํ ๒

จตุพฺภิ อฏฺฐชฺฌคมา อฏฺฐาภิปิ จ โสฬส ฯ

ฉบับหลวง

ท่านแล่นเรือไปสู่สมุทรซึ่งอาจยังเรือให้โลดขึ้นได้ เป็นสาครมีสิทธิ์น้อยได้ประสบนางเวมานิกเปรต ๔ นาง จาก ๔ นางเป็น ๘ นาง จาก ๘นางเป็น ๑๖ นาง.

บาลี (สยามรัฐ)

โสฬสาภิ จ พตฺตึส อตฺริจฺฉํ จกฺกมาสโท

อิจฺฉาหตสฺส โปสสฺส จกฺกํ ภมติ มตฺถเก ฯ

ฉบับหลวง

ถึงจะได้ประสบนางเวมานิกเปรตจาก ๑๖ นางเป็น ๓๒ นาง ก็ยังปรารถนายิ่งไปกว่านั้น จึงได้ประสบจักรนี้ จักรกรดย่อมพัดผันบนศีรษะของคนผู้ถูกความอยากครอบงำ.

บาลี (สยามรัฐ)

อุปริ วิสาลํ ทุปฺปูรํ อิจฺฉาวิสตคามินํ ๓

เย จ ตํ อนุคิชฺฌนฺติ เต โหนฺติ จกฺกธาริโน ฯ

ฉบับหลวง

ความอยากเป็นของสูงใหญ่ไพศาล ยากที่จะให้เต็มได้ มักให้ถึงความวิบัติ ชนเหล่าใดย่อมยินดีไปตามความอยาก ชนเหล่านั้นต้องเป็นผู้ทรงจักรกรดไว้.

บาลี (สยามรัฐ)

พหุภณฺฑํ อวหาย มคฺคํ อปฺปฏิเวกฺขิย

เยสํ เจตํ อสงฺขาตํ เต โหนฺติ จกฺกธาริโน ฯ

ฉบับหลวง

อนึ่ง ชนเหล่าใดละทิ้งสิ่งของมากมายเสีย ไม่พิจารณาหนทางให้ถ่องแท้ไม่ใคร่ครวญเหตุนั้นให้ถี่ถ้วน ชนเหล่านั้นต้องเป็นผู้ทรงจักรกรดไว้.

บาลี (สยามรัฐ)

กมฺมํ สเมกฺเข วิปุลญฺจ โภคํ

อิจฺฉํ น เสเวยฺย อนตฺถสญฺหิตํ

กเรยฺย วากฺยํ อนุกมฺปกานํ

ตํ ตาทิสํ นาติวเตยฺย จกฺกํ ฯ

๑ ม. ทฬฺหปาการํ ฯ ๒ ม. อปฺปสิทฺธิกํ ฯ ๓ อฺปริ วิสาลา ทุปฺปูรา

อิจฺฉาวิปตฺติคามินีติปิ .. อิจฺฉาวิสฏคามินีติปิ ขายติ ฯ

ฉบับหลวง

ผู้ใดพึงพิจารณาถึงการงาน และโภคะอันไพบูลย์ ไม่ส้องเสพความอยากอันประกอบด้วยความฉิบหาย ทำตามถ้อยคำของผู้เอ็นดูทั้งหลาย ผู้เช่นนั้นไม่พึงถูกจักรกรดพัดผัน.

บาลี (สยามรัฐ)

กีวจิรนฺนุ เม ยกฺข จกฺกํ สิรสิ ฐสฺสติ

กตี วสฺสสหสฺสานิ ตมฺเม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ

ฉบับหลวง

ข้าแต่เทวดา จักรกรดจักตั้งอยู่บนศีรษะของข้าพเจ้านานสักเท่าไรหนอสักกี่พันปี ข้าพเจ้าขอถามความนั้น ขอท่านได้โปรดบอกแก่ข้าพเจ้าเถิด?

บาลี (สยามรัฐ)

อติสโร อจฺจสโร ๑ มิตฺตวินฺท สุโณหิ เม

จกฺกนฺเต สิรสฺมิมาวิทฺธํ ๒ น ตํ ชีวํ ปโมกฺขสีติ ฯ

จตุทฺวารชาตกํ ปฐมํ ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรมิตตวินทุกะ ท่านจงฟังเรา ท่านจะต้องทนทุกข์ทรมานไปอีกนานจักรกรดจะพัดผันอยู่บนศีรษะของท่าน เมื่อท่านยังมีชีวิตอยู่ จะพ้นจักรกรดนั้นไปไม่ได้.

จบ จตุทวารชาดกที่ ๑.

จบ ๑. จตุทวารชาดก