พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · อาวาริยวรรค
๒. เสตเกตุชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๓๗–๘๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในอาวาริยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๒ เสตเกตุชาตกํ
๒. เสตเกตุชาดก
ว่าด้วยคนที่ได้ชื่อว่าเป็นทิศ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต อาวาริยวรรค เสตเกตุชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
มา ตาต กุชฺฌิ น หิ สาธุ โกโธ
พหุมฺปิ เต อทิฏฺฐํ อสฺสุตญฺจ
มาตาปิตา ทิสา ๑ ตาต เสตเกตุ
อาจริยมาหุ ทิสตํ ปสตฺถา ฯ
พ่อเอ๋ย อย่าโกรธเลย เพราะความโกรธไม่ดี ทิศที่เจ้าไม่ได้ยินได้ฟังมีเป็นอันมาก พ่อเสตเกตุเอ๋ย มารดาบิดาชื่อว่า เป็นทิศ พระอริยเจ้าทั้งหลายกล่าวสรรเสริญอาจารย์ว่า เป็นทิศ.
อคาริโน อนฺนปานวตฺถทา ๒
อวฺหายิกา ตมฺปิ ทิสํ วทนฺติ
เอสา ทิสา ปรมา เสตเกตุ
ยํ ปตฺวา ทุกฺขี สุขิโน ภวนฺติ ฯ
คฤหัสถ์ทั้งหลายผู้ให้ข้าว น้ำ และผ้า ผู้ให้มารับ ท่านก็กล่าวว่า เป็นทิศเสตเกตุเอ๋ย บุคคลผู้มีความทุกข์ถึงทิศใดแล้วกลับเป็นผู้มีความสุข ทิศนั้นชื่อว่า เป็นทิศสูงสุด.
ขราชินา ชฏิลา ปงฺกทนฺตา
ทุมุกฺขรูปา ๓ เยเม ชปนฺติ มนฺเต
กจฺจิ นุ เต มานุสเก ปโยเค
อิทํ วิทู ปริมุตฺตา อปายา ฯ
ชฎิลเหล่าใด นุ่งหนังเสือเหลืองทั้งเล็บ มีฟันเขรอะ รูปร่างมอมแมมสาธยายมนต์อยู่ ชฎิลเหล่านั้น ตั้งอยู่ในความเพียรที่มนุษย์ควรทำ เจนจัดโลกนี้ จะพ้นจากอบายได้ละหรือ?
ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา ๔ ราช
พหุสฺสุโต เนว ๕ จเรยฺย ธมฺมํ
สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ
ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา ฯ
ข้าแต่พระราชา บุคคลแม้จะมีเวทมนต์ตั้งพัน เป็นพหูสูต กระทำแต่กรรมอันลามกทั้งหลาย ไม่พึงประพฤติธรรม ผู้นั้น อาศัยความเป็นพหูสูตนั้น ไม่ประพฤติจรณธรรม จะพึงพ้นจากทุกข์ไปไม่ได้.
สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ
ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา
มญฺญามิ เวทา อผลา ภวนฺติ
สสํยมํ จรณญฺเญว ๑ สจฺจํ ฯ
๑ ม. ทิสตา ฯ ยุ. ทิสา ตา ฯ ๒ ม. อนฺนทปานวตฺถทา ฯ ๓ ม. ทุมฺมกฺขรูปา ฯ
ยุ. ทุมฺมุกฺขรูป ฯ ๔ ม. กริตฺวาน ฯ ๕ ม. น ฯ
บุคคลแม้มีเวทมนต์ตั้งพัน อาศัยความเป็นพหูสูตนั้น แต่ไม่ประพฤติจรณธรรม พึงพ้นจากทุกข์ไปไม่ได้ เมื่อเป็นเช่นนั้น เราย่อมสำคัญว่าเวททั้งหลาย ย่อมไม่มีผล การประพฤติสำรวมด้วยดีนั่นแล เป็นความจริงแท้.
น เหว เวทา อผลา ภวนฺติ
สสํยมํ จรณญฺเญว ๑ สจฺจํ
กิตฺติญฺจ ๒ ปปฺโปติ อธิจฺจ เวเท
สนฺตึ ปุเณติ ๓ จรเณน ทนฺโตติ ฯ
เสตเกตุชาตกํ ทุติยํ ฯ
เวททั้งหลายจะไม่มีผลเลยนั้นหามิได้ การประพฤติสำรวมด้วยดีนั่นแลเป็นความจริงแท้ บุคคลเรียนเวททั้งหลายแล้ว ย่อมได้รับเกียรติ บุคคลฝึกฝนตนด้วยจรณธรรม ย่อมถึงสันติ.
จบ เสตเกตุชาดกที่ ๒.
จบ ๒. เสตเกตุชาดก