พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ติกนิบาต · อุทปานทูสกวรรค
๗. โรมชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๐–๔๓๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในอุทปานทูสกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๗ โรมชาตกํ
๗. โรมชาดก
ว่าด้วยอาชีวกเจ้าเล่ห์
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ติกนิบาต อุทปานทูสกวรรค โรมชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
วสฺสานิ ปญฺญาส สมาธิกานิ
วาสิมฺหิ เสลสฺส คุหาย โรมก
อสงฺกมานา อภินิพฺพุตจิตฺตา ๓
หตฺถตฺถมายนฺติ ๔ มมณฺฑชา ปุเร ฯ
ดูกรปักษีผู้มีขนปีก เมื่อเรามาอยู่ในถ้ำแห่งภูเขานี้กว่า ๕๐ ปี นกพิราบทั้งหลายก็มิได้รังเกียจ เป็นผู้มีจิตเยือกเย็นเป็นอย่างยิ่ง ย่อมพากันมาสู่บ่วงมือของเรา ในกาลก่อน.
เตทานิ วงฺกงฺค ๕ กิมตฺถมุสฺสุกฺกา ๖
ภชนฺติ อญฺญํ คิริกนฺทรํ ทิชา
นนุ น มญฺญนฺติ มมํ ยถา ปุเร
จิรมฺปวุฏฺฐา อถวา น เต อิเม ฯ
ดูกรท่านผู้มีอวัยวะคด บัดนี้ นกพิราบเหล่านั้น คงจะเห็นเหตุอะไรกระมัง จึงใคร่จะพากันไปเสพอาศัยซอกภูเขาอื่น นกเหล่านี้ ครั้งก่อนย่อมสำคัญเราอย่างไร บัดนี้ ย่อมไม่สำคัญเราอย่างนั้นหรือ หรือนกเหล่านี้ พลัดพรากไปนานแล้ว จำเราไม่ได้ หรือว่าเป็นนกใหม่จึงไม่เข้าใกล้เรา?
ชานาม ตํ น มยํ สมฺมุฬฺหา ๗
เสฺวว ตฺวํ เต มยมสฺม นญฺเญ ๘
จิตฺตญฺจ เต อสฺมิ ชเน ปทุฏฺฐํ
อาชีวก ๑ เตน ตํ อุตฺตสามาติ ฯ
โรมชาตกํ สตฺตมํ ฯ
๑ ม. ราชโภคฺคํ ฯ ๒ ม. สสารถึ ฯ ๓ ม. อภินิพฺพุตตฺตา ฯ ๔ ม. หตฺลตฺตมายนฺติ ฯ
๕ สี. ม. วกฺกงฺค ฯ ๖ ม. กิมตฺถมุสฺสุกา ฯ ๗ ม. สมฺปมุฬฺหา ฯ ๘ ม. นาญฺเญ ฯ
พวกเราเป็นผู้ไม่หลงใหล รู้อยู่ว่า ท่านก็คือท่านนั่นแหละ พวกเราเหล่านั้นก็ไม่ใช่นกอื่น ก็แต่ว่า จิตของท่านเป็นจิตประทุษร้ายในชนนี้ ดูกรอาชีวก เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงหวาดกลัวท่าน.
จบ โรมชาดกที่ ๗.
จบ ๗. โรมชาดก