๖. มหากัณหชาดก เล่ม ๒๗

กโณฺห กโณฺห จ โฆโร จ สุกฺกทาโฐ ปตาปวา ๑

พนฺโธ ๒ ปญฺจหิ รชฺชูหิ กึ วีร สุนโข ตว ฯ

ดูกรท่านผู้มีความเพียร สุนัขตัวนี้ดำจริง ดุร้าย มีเขี้ยวขาว มีความร้อนพุ่งออกจากเขี้ยวท่านผูกไว้ด้วยเชือกถึง ๕ เส้น สุนัขของท่านจะทำอะไร?

นายํ มิคานมตฺถาย อุสินฺนร ๓ ภวิสฺสติ

มนุสฺสานํ อนโย หุตฺวา ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

ดูกรพระเจ้าอุสินนระ สุนัขนี้มิได้มาเพื่อต้องการกินเนื้อ แต่มาเพื่อจะกินมนุษย์ทั้งหลาย เมื่อใด จักมีมนุษย์ทำความพินาศให้แก่มนุษย์ทั้งหลายเมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้ก็จะหลุดไปกินมนุษย์.

ปตฺตหตฺถา สมณกา มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา

นงฺคเลหิ กสิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด คนทั้งหลายผู้ปฏิญาณตนว่า เป็นสมณะมีบาตรในมือ ศีรษะโล้นคลุมผ้าสังฆาฏิ จักทำไร่ไถนาเลี้ยงชีพ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้ก็จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

ตปสฺสินิโย ปพฺพชิตา มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา

ยทา โลเก คมิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

๑ ม. ปภาสวา ฯ ๒ ม. พทฺโธ ฯ ๓ สี. ยุ. อุสีนร ฯ

เมื่อใด จักมีหญิงผู้ปฏิญาณตนว่า มีตบะ บวชมีศีรษะโล้น คลุมผ้าสังฆาฏิเที่ยวบริโภคกามคุณอยู่ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินหญิงเหล่านั้น.

ทีฆุตฺตโรฏฺฐา ชฏิลา ปงฺกทนฺตา รชสฺสิรา

อิณํ โจทย ๑ คจฺฉนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด ชฎิลทั้งหลายมีหนวดอันยาว มีฟันเขลอะ มีศีรษะเกลือกกลั้วด้วยธุลี เที่ยวภิกขาจาร รวบรวมทรัพย์ไว้ให้เขากู้ ชื่นชมยินดีด้วยดอกเบี้ยเลี้ยงชีพ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินชฎิลเหล่านั้น.

อธิจฺจ เวเท สาวิตฺตึ ยญฺญํ ตตฺรญฺจ ๒ พฺราหฺมณา

ภติกาย ยชิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด พราหมณ์ทั้งหลายเรียนเวทคือสาวิตติศาสตร์ ยัญญวิธี และยัญญสูตรแล้วรับจ้างบูชายัญ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินพราหมณ์เหล่านั้น.

มาตรํ ปิตรํ จาปิ ชิณฺณเก คตโยพฺพเน

ปหุสนฺโต น ภรนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด ผู้มีกำลังสามารถจะเลี้ยงดูมารดาบิดาได้ แต่ไม่เลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรา เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

มาตรํ ปิตรํ จาปิ ชิณฺณเก คตโยพฺพเน

พาลา ตุเมฺหติ วกฺขนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

อนึ่ง เมื่อใด ชนทั้งหลายจักกล่าวดูหมิ่นมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชราว่า เป็นคนโง่เง่า เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

อาจริยภาริยํ สขึ ๓ มาตุลานึ ปิตุจฺฉกึ ๔

ยทา โลเก คมิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

อนึ่ง เมื่อใด คนในโลกจักคบหาภรรยาของอาจารย์ ภรรยาเพื่อน ป้าและน้าเป็นภรรยา เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

อสิจมฺมํ คเหตฺวาน ขคฺคํ ปคฺคยฺห พฺราหฺมณา

ปนฺถฆาตํ กริสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด พวกพราหมณ์จักถือโล่ห์และดาบเหน็บกระบี่ คอยดักอยู่ที่ทางฆ่าคนชิงเอาทรัพย์ เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินพราหมณ์เหล่านั้น.

สุกฺกจฺฉวี เวธเวรา ถูลพาหู อปาตุภา

มิตฺตเภทํ กริสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขติ ฯ

เมื่อใด นักเลงหญิงทั้งหลาย ขัดสีผิวกายบำรุงร่างกายให้อ้วนพี ไม่รู้จักหาทรัพย์ ร่วมสังวาสกับหญิงหม้ายที่มีทรัพย์ ครั้นใช้สอยทรัพย์ของหญิงหม้ายนั้นหมดแล้ว ก็ทำลายมิตรภาพไปหาหญิงอื่นต่อไป เมื่อนั้นสุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินนักเลงหญิงเหล่านั้น.

มายาวิโน เนกติกา อสปฺปุริสจินฺติกา

ยทา โลเก ภวิสฺสนฺติ ตทา กโณฺห ปโมกฺขตีติ ฯ

มหากณฺหชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

เมื่อใด คนผู้มีมารยา ปกปิดโทษตน เปิดเผยโทษผู้อื่น คิดให้ทุกข์ผู้อื่น มีอยู่ในโลก เมื่อนั้น สุนัขดำตัวนี้จะหลุดไปกินคนเหล่านั้น.

จบ มหากัณหชาดกที่ ๖.