arnon.world

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สัตตกนิบาต · คันธารวรรค

๗. โกฏสิมพลิชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๘๖–๑๐๙๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในคันธารวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๗ โกฏสิมฺพลิชาตกํ

๗. โกฏสิมพลิชาดก

ว่าด้วยการระวังภัยที่ยังไม่มาถึง

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก สัตตกนิบาต คันธารวรรค โกฏสิมพลิชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (สยามรัฐ)

อหํ ทสสตพฺยามํ อุรคมาทาย อาคโต

ตญฺจ มญฺจ มหากายํ ธารยํ นปฺปเวธสิ ฯ

ฉบับหลวง

เราได้จับนาคราชยาวถึงพันวามาแล้ว ท่านยังทรงนาคราชนั้นและเราซึ่งมีกายใหญ่ไว้ได้ ไม่หวั่นไหว.

บาลี (สยามรัฐ)

อถิมํ ขุทฺทกํ ปกฺขึ อปฺปมํสตรํ มยา

ธารยํ พฺยถสิ ภีโต ๑ กิมตฺถํ ๒ โกฏสิมฺพลิ ๓ ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรโกฏสิมพลีเทพบุตร ก็ท่านทรงนางนกตัวเล็กนี้ ซึ่งมีเนื้อน้อยกว่าเรา กลัวหวั่นไหวอยู่ เพราะเหตุอะไร?

บาลี (สยามรัฐ)

มํสภกฺโข ตุวํ ราช ผลภกฺโข อยํ ทิโช

อยํ นิโคฺรธวีชานิ มิลกฺขุทุมฺพรานิ จ

อสฺสตฺถานิ จ ภกฺเขตฺวา ๔ ขนฺเธ เม โอทหิสฺสติ ฯ

ฉบับหลวง

ดูกรพระยาครุฑ ท่านมีเนื้อเป็นภักษาหาร นกนี้มีผลไม้เป็นภักษาหารนางนกนี้จักไปจิกกินพืชเมล็ดต้นไทร เมล็ดต้นกร่าง เมล็ดต้นมะเดื่อและเมล็ดต้นโพธิ แล้วมาถ่ายวัจจะลงบนค่าคบไม้ของเรา.

บาลี (สยามรัฐ)

เต รุกฺขา สํวิรูหนฺติ มม ปสฺเส นิวาตชา

เต มํ ปริโยนทฺธิสฺสนฺติ อรุกฺขํ มํ กริสฺสเร ฯ

ฉบับหลวง

ต้นไม้เหล่านั้นจักเจริญงอกงามขึ้น ไม่มีลมมากระทบข้างของเราได้ ต้นไม้เหล่านั้นจักปกคลุมเรา ทำเราไม่ให้เป็นต้นไม้ไปเสีย.

บาลี (สยามรัฐ)

สนฺติ อญฺเญปิ รุกฺขาเส มูลิโน ขนฺธิโน ทุมา

อิมินา สกุณชาเตน วีชมาหริตฺวา หตา ฯ

ฉบับหลวง

ต้นไม้ทั้งหลายแม้ชนิดอื่น เป็นหมู่ไม้มีรากประกอบด้วยลำต้นมีอยู่ นกตัวนี้นำเอาพืชมาถ่ายไว้ ทำให้พินาศ.

บาลี (สยามรัฐ)

อชฺฌารูหา หิ ๕ วฑฺฒนฺติ พฺรหนฺตํปิ วนปฺปตึ

ตสฺมา ราช ปเวธามิ สมฺปสฺสํ นาคตํ ภยํ ฯ

ฉบับหลวง

เพราะว่าต้นไม้ทั้งหลายมีต้นไทรเป็นต้น งอกงามขึ้นปกคลุมไม้ซึ่งเป็นเจ้าป่า แม้ที่มีลำต้นใหญ่ได้ ดูกรพระยาครุฑ เหตุนี้แหละ เราได้มองเห็นภัยในอนาคต จึงได้หวั่นไหว.

บาลี (สยามรัฐ)

สงฺเกยฺย สงฺกิตพฺพานิ รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ

อนาคตภยา ธีโร อุโภ โลเก อเวกฺขตีติ ฯ

โกฏสิมฺพลิชาตกํ สตฺตมํ ฯ

๑ ม. ภีตา ฯ ๒ ม. กมตฺถํ ฯ ๓ สี. ยุ. โกฏิสิมฺพลิ ฯ ๔ ม. ภกฺขิตฺวา ฯ

๕ ม. อชฺฌารูหาภิวฑฺฒนฺติ ฯ สี. ยุ. อชฺฌารูฬฺหาภิวฑุฒนฺติ ฯ

ฉบับหลวง

นักปราชญ์พึงรังเกียจสิ่งที่น่ารังเกียจ พึงระวังภัยที่ยังไม่มาถึง นักปราชญ์ย่อมพิจารณาดูโลกทั้งสอง เพราะภัยในอนาคต.

จบ โกฏสิมพลิชาดกที่ ๗.

จบ ๗. โกฏสิมพลิชาดก