๔. สังขชาดก เล่ม ๒๗

พหุสฺสุโต สุตธมฺโมสิ สงฺข

ทิฏฺฐา ตยา สมณพฺราหฺมณา จ

อถกฺขเณ ทสฺสยเส วิลาปํ

อญฺโญ นุ โก เต ปฏิมนฺตโก มยา ฯ

ข้าแต่สังขพราหมณ์ ท่านเป็นพหูสูต ได้ฟังธรรมมาแล้ว และสมณะพราหมณ์ทั้งหลาย ท่านก็ได้เห็นมาแล้ว เหตุไร ท่านจึงแสดงคำพร่ำเพ้อในขณะอันไม่สมควร คนอื่นนอกจากข้าพเจ้า ใครเล่าที่จะมาเจรจากับท่านได้?

สุพฺภา ๑ สุภา สุปฺปฏิมุกฺกกมฺพู ๒

ปคฺคยฺห โสวณฺณมยาย ปาฏิยา

ภุญฺชสฺสุ ภตฺตํ อิติ มํ วเทติ

สทฺธา วิตฺตา ๓ ตมหํ โนติ พฺรูมิ ฯ

๑ ม. สุพภู ฯ ๒ ม. - กมฺพุ ฯ ๓ สี. ยุ. จิตฺตา ฯ

นางเทพธิดามีหน้างาม เลอโฉม ประดับเครื่องประดับทอง ยกถาดทองเต็มด้วยอาหารทิพย์ มาร้องเชิญให้ข้าพเจ้าบริโภค นางเป็นผู้มีศรัทธาและปลื้มใจ ข้าพเจ้าตอบกะนางว่า ไม่บริโภค.

เอตาทิสํ พฺราหฺมณ ทิสฺวาน ยกฺขํ

ปุจฺเฉยฺย โปโส สุขมาสสาโน ๑

อุฏฺเฐหิ นํ ปญฺชลิกาภิปุจฺฉ

เทวี นุสิ ตฺวํ อุท มานุสีนุ ฯ

ข้าแต่ท่านพราหมณ์ บุรุษผู้ปรารถนาความสุขได้พบเห็นเทวดาเช่นนั้นแล้วควรถามให้ได้ความ ขอท่านจงลุกขึ้นประนมมือ ถามเทวดานั้นว่า ท่านเป็นเทวดาหรือมนุษย์?

ยํ ตฺวํ สุเขนาภิสเมกฺขเส มํ

ภุญฺชสฺสุ ภตฺตํ อิติ มํ วเทสิ

ปุจฺฉามิ ตํ นาริ มหานุภาเว

เทวี นุสิ ตฺวํ อุท มานุสีนุ ฯ

เพราะเหตุว่า ท่านมามองดูข้าพเจ้าด้วยสายตาอันแสดงความรัก ร้องเชิญให้ข้าพเจ้าบริโภคอาหาร ดูกรนางผู้มีอานุภาพมาก ข้าพเจ้าขอถามท่าน ท่านเป็นเทวดาหรือมนุษย์?

เทวี อหํ สงฺข มหานุภาวา

อิธาคตา สาครวาริมชฺเฌ

อนุกมฺปิกา โน จ ปทุฏฺฐจิตฺตา

ตเวว อตฺถาย อิธาคตาสฺมิ ฯ

ข้าแต่ท่านสังขพราหมณ์ ข้าพเจ้าเป็นเทวดาผู้มีอานุภาพมากมาในกลางสมุทรนี้ ก็เพราะเป็นผู้มีความเอ็นดู จะได้มีจิตประทุษร้ายก็หาไม่ข้าพเจ้ามาในที่นี้เพื่อประโยชน์แก่ท่านนั่นเอง.

อิธนฺนปานํ สยนาสนญฺจ

ยานานิ นานาวิวิธานิ สงฺข

สพฺพสฺส ตฺยาหํ ปฏิปาทยามิ

ยงฺกิญฺจิ ตุยฺหํ มนสาภิปตฺถิตํ ฯ

ข้าแต่ท่านสังขพราหมณ์ ในสมุทรนี้มีข้าวน้ำ ที่นอน ที่นั่ง และยานพาหนะ มากมายหลายอย่าง ใจของท่านปรารถนาสิ่งใด ข้าพเจ้าจะให้สิ่งนั้นทุกอย่างแก่ท่าน.

ยงฺกิญฺจิ ยิฏฺฐญฺจ หุตญฺจ มยฺหํ

สพฺพสฺส โน อิสฺสรา ตฺวํ สุคตฺเต

สุสฺโสณิ สุพฺภา สุวิลากมชฺเฌ ๒

กิสฺส เม กมฺมสฺส อยํ วิปาโก ฯ

๑ ม. สุขมาสิสาโน ฯ ๒ ม. สุพฺภมุ สุวิลกฺกมชฺเฌ ฯ

ข้าแต่เทพธิดาผู้มีร่างกายสวยงาม ตะโพกผึ่งผาย คิ้วงาม เอวบางร่างน้อยยัญ และการเส้นสรวงของข้าพเจ้าอย่างใด อย่างหนึ่งที่มีอยู่ ท่านเป็นผู้สามารถรู้วิบากแห่งกรรมของข้าพเจ้าทุกอย่าง การที่ข้าพเจ้าได้ที่พึ่งในมหาสมุทรนี้ เป็นวิบากแห่งกรรมอะไร?

ฆมฺเม ปเถ พฺราหฺมณ เอกภิกฺขุํ

อุสฺสฏฺฐปาทํ ๑ ตสิตํ กิลนฺตํ

ปฏิปาทยิ สงฺข อุปาหนานิ ๒

สา ทกฺขิณา กามทุหา ตวชฺช ฯ

ข้าแต่ท่านสังขพราหมณ์ ท่านได้ถวายรองเท้ากะพระภิกษุรูปหนึ่ง ผู้เดินกระโหย่งเท้า เดินสะดุ้งลำบากในหนทางอันร้อน ทักขิณานั้นอำนวยผลสิ่งที่น่าปรารถนาแก่ท่านในวันนี้.

สา โหตุ นาวา ผลกูปปนฺนา

อนวสฺสุตา เอรกวาตยุตฺตา

อญฺญสฺส ยานสฺส น เหตฺถ ภูมิ

อชฺเชว มํ โมลินึ ปาปยสฺสุ ฯ

ขอเรือต่อด้วยแผ่นกระดาน น้ำไม่รั่ว มีใบสำหรับพาเรือให้แล่นไปจงบังเกิดมี เพราะในสมุทรนี้ ไม่มีพื้นที่สำหรับยานพาหนะอย่างอื่นขอท่านได้ส่งข้าพเจ้าให้ถึงเมืองโมลินีในวันนี้เถิด.

สา ตุฏฺฐจิตฺตา สุมนา ปตีตา

นาวํ สุจิตฺตํ อภินิมฺมินิตฺวา

อาทาย สงฺขํ ปุริเสน สทฺธึ

อุปานยี นครํ สาธุรมฺมนฺติ ฯ

สงฺขชาตกํ จตุตฺถํ ฯ

นางเทพธิดานั้น มีจิตชื่นชมโสมนัสปราโมทย์ นิรมิตเรืออันงดงามแล้วพาสังขพราหมณ์กับบุรุษคนใช้มาส่งถึงเมืองอันเป็นที่รื่นรมย์ยินดีอย่างยิ่ง.

จบ สังขชาดกที่ ๔.