พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · อัฑฒวรรค
๔. จุลลธนุคคหชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๑๘–๘๒๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๕ ในอัฑฒวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๔ จุลฺลธนุคฺคหชาตกํ
๔. จุลลธนุคคหชาดก
ว่าด้วยจุลลธนุคคหบัณฑิต
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต อัฑฒวรรค จุลลธนุคคหชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
สพฺพํ ภณฺฑํ สมาทาย ปารํ ติณฺโณสิ พฺราหฺมณ
ปจฺจาคจฺฉ ลหุํ ขิปฺปํ มมฺปิ ตาเรหิทานิ โภ ๔ ฯ
ข้าแต่พราหมณ์ ท่านถือเอาห่อเครื่องประดับทั้งหมดข้ามฝั่งไปแล้ว ขอจงรีบกลับมานำเอาฉันข้ามไปบัดนี้.
อสนฺถุตํ มํ จิรสนฺถุเตน
นิมินิ ๕ โภตี อธุวํ ๖ ธุเวน
มยาปิ โภตี นิมิเนยฺย อญฺญํ
อิโต อหํ ทูรตรํ คมิสฺสํ ฯ
แน่ะนางผู้เจริญ ท่านนับถือเราผู้อันท่านไม่เคยเชยชิด เสียกว่าสามีผู้ที่เคยเชยชิดมานาน นับถือเราผู้ไม่ใช่ผัวเสียยิ่งกว่าผัว นางผู้เจริญจะพึงนับถือผู้อื่นยิ่งกว่าเราอีก เราจักไปให้ไกลยิ่งกว่าที่นี้อีก.
กายํ เอฬคณิคุมฺเพ ๗ กโรติ อหุหาสิยํ
นยิธ นจฺจํ วา คีตํ วา ตาลํ วา สุสมาหิตํ
อนมฺหิกาเล ๘ สุสฺโสณิ กินฺนุ ชคฺฆสิ โสภเน ฯ
ใครที่มาทำการหัวเราะอยู่ในพุ่มตะไคร้น้ำ ในที่นี้ก็ไม่มีการฟ้อนรำขับร้อง หรือการดีดสีตีเป่า แน่ะนางงามผู้มีตะโพกอันผึ่งผาย ทำไมเจ้าจึงมาหัวเราะอยู่ในเวลาที่ควรร้องไห้?
สิคาล พาล ทุมฺเมธ อปฺปปญฺโญสิ ชมฺพุก
ชินฺโน ๑ มจฺฉญฺจ เปสิญฺจ กปโณ วิย ฌายสิ ฯ
๑ ยุ. ทีฆเมตํ ฯ ๒ ม. สมาสชฺช ฯ ๓ ม. นางฺคปุตฺตปิเนน วา ฯ ๔ สี. ม. ทานิโต ฯ
๕ ม. นิมีนิ ฯ ๖ ม. อทฺธุวํ ฯ ๗ สี. ม. เอลคลาคุมฺเพ ฯ ๘ ยุ. อนมฺหกาเล ฯ
แน่ะสุนัขจิ้งจอกพาลผู้โง่เขลา ชาติชัมพุกะ เจ้าเป็นสัตว์มีปัญญาน้อยเสื่อมจากปลาและชิ้นเนื้อ ซบเซาอยู่ เหมือนคนกำพร้า.
สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ
ชินฺนา ปติญฺจ ชารญฺจ มมฺปิ ตฺวญฺเญว ๒ ฌายสิ ฯ
โทษของผู้อื่นเห็นได้ง่าย ส่วนโทษของตนเห็นได้ยาก เจ้านั่นแหละเสื่อมจากผัว และชายชู้แล้ว ซบเซาแม้กว่าเราเสียอีก.
เอวเมตํ มิคราช ยถา ภาสสิ ชมฺพุก
สา นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา ภตฺตุ เหสฺสํ วสานุคา ฯ
แน่ะพระยาเนื้อชาติชัมพุกะ ท่านกล่าวอย่างใด ข้อนี้ก็เป็นอย่างนั้น ฉันไปจากที่นี้แล้ว จักเป็นหญิงอยู่ในอำนาจของผัว.
โย หเร มตฺติกํ ถาลํ กํสถาลมฺปิ โส หเร
กตํเยว ๓ ตยา ปาปํ ปุนเปวํ กริสฺสสีติ ฯ
จุลฺลธนุคฺคหชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
ผู้ใด นำภาชนะเดินไป ถึงผู้นั้นจะพึงนำภาชนะสำริดไป บาปที่เจ้าทำไว้แล้วนั่นแหละ เจ้าจะทำอย่างนั้นอีก.
จบ จุลลธนุคคหชาดกที่ ๔.
จบ ๔. จุลลธนุคคหชาดก