๔. โลลชาดก

มีก้อนเมฆเป็นปู่ ในที่นี้หมายถึงนกยางทั้งหลายจะตั้งครรภ์ (มีไข่) ได้ ต้องได้ยินเสียงเมฆครางกระหึ่ม เสียก่อน จึงตั้งครรภ์ได้ (ดู อธิบาย วิ.อ. ๑/๒๒๒-๒๒๓) นี้เป็นธรรมดาของนกยาง (ขุ.ชา.อ. ๔/๗๐/๑๑๒)

กายํ พลากา สิขินี โจรี ลงฺฆีปิตามหา โอรํ พลาเก อาคจฺฉ จณฺโฑ เม วายโส สขา ฯ

นกยางตัวนี้ อย่างไรจึงมีหงอน เป็นโจร (เข้ามาอยู่ที่รังกา) ดูกรนกยาง ผู้มีเมฆเป็นบิดา ท่านจงมาเสียข้างนี้เถิด กาผู้เป็นสหายของเรา เป็นผู้ ดุร้าย.

นาหํ พลากา สิขินี อหํ โลลสฺมิ วายโส อกตฺวา วจนํ ตุยฺหํ ปสฺส ลูโนสฺมิ อาคโต ฯ

เราไม่ใช่นกยางมีหงอน เราเป็นกาโลเล ไม่ได้ทำตามคำของท่าน กลับ มาแล้ว จงมองดูเราผู้ลุ่นนี้เถิด.

ปุน ปาปชฺชสี สมฺม สีลํ หิ ตว ตาทิสํ นหิ มานุสิกา โภคา สุภุญฺชา โหนฺติ ปกฺขินาติ ฯ โลลชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------

ดูกรสหาย ท่านจะได้รับทุกข์อีก เพราะว่า ปกติของท่านเป็นเช่นนั้น เครื่องบริโภคของมนุษย์ไม่ควรที่นกจะพึงบริโภค. จบ โลลชาดกที่ ๔.