พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอุปาทินนัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕–๓๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอุปาทินนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๑๑๖–๑๑๒๐
กุสลติกอุปาทินนติกะ
(๑. กุสลติกะ ๓. อุปาทินนติกะ)
อุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๕] ๑. อนุปาทินนปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัย
อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
อนุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๗] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนุปา-
ทินนปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอนุปา-
ทินนุอนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อนุปาทินนุปาทานิยบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๙] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๗. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็น
ปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๓๐] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็น
ปัจจัยแก่อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อนุปาทินนอนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๒] ๑. อนุปาทินนอนิปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัย
อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อนิปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ
อาศัยอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
กุสลติกอุปาทินนติกะ จบ
กุสลติกสังกิลิฏฐติะ
(๑. กุสลติกะ ๔. สังกิลิฏฐติกะ)
สังกิลิฏฐสังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๔] ๑. สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัง-กิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ
อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๖] ๑. อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอสัง-กิลิฏฐสังกิเลสิกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ กุสลัตติกอุปาทินนัตติกะ