เหตุทุกวิปากัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ วิปากญฺจ นเหตุํ วิปากญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มีวาระ ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในวิปากปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มีวาระ ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ตทารมฺมณาเยว ลพฺภนฺติ ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ได้แต่อารัมมณปัจจัยนั้น เท่านั้น

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตาธิปติเยว ลพฺภติ อารมฺมณาธิปติ นตฺถิ ฯเปฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย ได้แต่สหชาตาธิปติปัจจัยเท่านั้น อารัมมณาธิปติปัจจัยไม่มี ฯลฯ

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส จ นเหตุสฺส วิปากสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ อิตเร เทฺว อนนฺตรูปนิสฺสยปกตูปนิสฺสยาเยว ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ นอกจากนี้ เป็นอนันตรูป-นิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ๒ อย่างเท่านั้น

นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตกมฺมเมว ฯ

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัยมี ๓ นัย เป็นสหชาตกัมมปัจจัยเท่านั้น

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยวิปากปัจจัยมี ๙ นัย

นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๖

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มีวาระ ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ฯเปฯ กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ

ในกัมมปัจจัย มีวาระ ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: นว นปจฺฉาชาตปจฺจยา: นว นอาเสวนปจฺจยา: นว ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่

เพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัยมี ๙ นัย

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ นว ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๙ นัย

เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ... อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย นว ฯ ... อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรู-ปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๙ นัย เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มีวาระ ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส วิปากธมฺมธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมญฺจ นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมญฺจ ปฏิจฺจ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุและเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติ นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก เอกํ อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในวิปากปัจจัย มีวาระ ๑

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มีวาระ ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมญฺจ นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมญฺจ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุและเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ตีณิ ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุํ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาหารปจฺจยา: ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอาหารปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯเปฯ

ปัญหาวาร

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ฯลฯ

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ตีณิ ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปุเรชาตปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต มี ๓ นัย

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย

อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๘

ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๖

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มีวาระ ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย-ปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

เหตุทุกวิปากตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

เหตุทุกวิปากัตติกะ จบ