พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปริตตัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๖๖–๒๘๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ปริตฺตตฺติกเหตุทุกํ
ปริตตัตติกเหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปริตตัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ปริตฺตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ มหคฺคตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อปฺปมาณํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นอธิปติยา ตีณิ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม อปฺปมาณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม โดยเหตุปัจจัย
ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม อปฺปมาณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอธิปติ-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ นัย
ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: มหคฺคโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม อปฺปมาณสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปมาโณ เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอนันตรปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม โดยอนันตรปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๓ นัย
ปริตฺโต เหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย:
เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ฉ อธิปติยา ปญฺจ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย ตีณิ อุปนิสฺสเย นว อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖
ในอธิปติปัจจัย มี " ๕
ในอนันตรปัจจัย มี " ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙
ในสหชาตปัจจัย มี " ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓
ในนิสสยปัจจัย มี " ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ฉ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๖แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
ปริตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ มหคฺคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มหคฺคโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: มหคฺคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: มหคฺคตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ จ มหคฺคโต นเหตุ จพ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อปฺปมาณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปมาโณ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อปฺปมาณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อปฺปมาณํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ จ อปฺปมาโณ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ ปริตฺตํ นเหตุญฺจ มหคฺคตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ ปริตฺตํ นเหตุญฺจ อปฺปมาณํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เตรส อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา นว วิคเต ปญฺจ อวิคเต เตรส ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในอธิปติปัจจัย มี " ๙
ในวิคตปัจจัย มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
ปริตฺตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ปญฺจ นอธิปติยา นว โนวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มหคฺคโต นเหตุ ธมฺโม มหคฺคตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: มหคฺคโต นเหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อปฺปมาโณ นเหตุ ธมฺโม อปฺปมาณสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปมาโณ นเหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
ปริตฺโต นเหตุ ธมฺโม ปริตฺตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นปริตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย
อารมฺมเณ สตฺต อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต เอกาทส อญฺญมญฺเญ สตฺต นิสฺสเย เตรส อุปนิสฺสเย นว อวิคเต เตรส ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๗
ในอธิปติปัจจัย มี " ๗
ในอนันตรปัจจัย มี " ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙
ในสหชาตปัจจัย มี " ๑๑
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๗
ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
นเหตุยา ปณฺณรส นอารมฺมเณ ปณฺณรส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๕
อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา สตฺต ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๗
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ สตฺต ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ปริตฺตตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
ปริตตัตติกเหตุทุกะ จบ
จบ ปริตตัตติกเหตุทุกะ