กุสลัตติกนิยยานิกทุกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ นิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

นิยยานิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนิยยานิกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ อนิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ อนิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล อนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ อนิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อนิยยานิกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนิยยานิกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

อนิยยานิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอนิยยานิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย มี ๓ นัย

อนิยยานิกธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนิยยานิกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ

สหชาตวารมฺปิ ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกนิยฺยานิกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๙

สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้

กุสลัตติกนิยยานิกทุกะ จบ