กุสลัตติกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ เหตุญฺเจวเหตุสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุญฺเจวเหตุสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุญฺเจวเหตุสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นอธิปติยา ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นอธิปติยา เหตุยา ตีณิ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺสเจวเหตุสมฺปยุตฺตสฺสจ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺสเจว- เหตุสมฺปยุตฺตสฺสจ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺสเจวเหตุสมฺปยุตฺตสฺสจ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

กุสโล เหตุเจวเหตุสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺสเจวเหตุสมฺปยุตฺตสฺสจ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร ปญฺจ อุปนิสฺสเย นว อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๗

ในอนันตรปัจจัย มี " ๕

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลํ เหตุสมฺปยุตฺตญฺเจวนจเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุสมฺปยุตฺโตจนจเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุสมฺปยุตฺตญฺเจวนจเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุสมฺปยุตฺโตเจวนจเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุสมฺปยุตฺตญฺเจวนจเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุสมฺปยุตฺโตเจวนจเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศลอาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นอธิปติยา ตีณิ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล เหตุสมฺปยุตฺโตเจวนจเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺสเจวนจเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล เหตุสมฺปยุตฺโตเจวนจเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺสเจวนจเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต เหตุสมฺปยุตฺโตเจวนจเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺสเจวนจเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ตีณิ ฯ

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

อารมฺมเณ นว นอธิปติยา สตฺต อนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ตีณิ อุปนิสฺสเย นว อวิคเต ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๗

ในอนันตรปัจจัย มี " ๕

ในสหชาตปัจจัย มี " ๓

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ