พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกวิปากัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖–๒๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกวิปากัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๑๑๓–๑๑๑๖
กุสลติกวิปากติกะ
(๑. กุสลติกะ ๒. วิปากติกะ)
วิปากบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖] ๑. วิปากธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยวิปากธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ
วิปากธัมมบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๘] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นกุศล อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. วิปากธัมมธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
วิปากธัมมบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๐] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมม-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. วิปากธัมมธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปาก-
ธัมมธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๒๑] ๑. วิปากธัมมธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมม-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. วิปากธัมมธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมม-ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. วิปากธัมมธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปาก-
ธัมมธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๔. วิปากธัมมธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่วิปาก-
ธัมมธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัยมี ๒ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
เนววิปากนวิปากธัมมบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๓] ๑. เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
กุสลติกวิปากติกะ จบ
กุสลติกอุปาทินนติกะ
(๑. กุสลติกะ ๓. อุปาทินนติกะ)
อุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๕] ๑. อนุปาทินนปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัย
อุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ.
อนุปาทินนุปาทานิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๒๗] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนุปา-
ทินนปาทานิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอนุปา-
ทินนุอนุปาทานิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
จบ กุสลัตติกวิปากัตติกะ