พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๖–๗๑๓ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
กุสลตฺติกอชฺฌตฺติกทุกํ
กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
อพฺยากตํ อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ สหชาเต เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในสหชาตปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
กุสโล อชฺฌตฺติโก ธมฺโม กุสลสฺส อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อกุสลสฺส อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อกุสลสฺส อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส อชฺฌตฺติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณ-ปัจจัย
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-ปัจจัย
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ นัย
อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตติกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
อารมฺมเณ นว ปุเรชาเต ตีณิ อวิคเต ปญฺจ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๕
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลํ พาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
พาหิรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยพาหิรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
กุสโล พาหิโร ธมฺโม กุสลสฺส พาหิรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
พาหิรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่พาหิรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
กุสลตฺติกอชฺฌตฺติกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกอัชฌัตติกทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกอัชฒัตติกทุกะ