พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๒–๒๑๐ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกตฺติกเหตุทุกํ
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนน- ปหาตพฺพเหตุโก เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ ภาวนาย- ปหาตพฺพเหตุกํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ภาวนายปหาตพฺพเหตุโก เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุกํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุโก เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพ-เหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก เหตุ ธมฺโม ทสฺสเนนปหาตพฺพ- เหตุกสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ อฏฺฐ อธิปติยา ฉ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๘
ในอธิปติปัจจัย มี " ๖
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา อฏฺฐ นอารมฺมเณ อฏฺฐ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๘
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๘
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ อฏฺฐ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๘
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนน- ปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ ภาวนายปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ภาวนายปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เนวทสฺสเนนนภาวนาย- ปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนนนภาวนาย- ปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหา-ตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุกํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ปญฺจ โนวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม ทสฺสเนน- ปหาตพฺพเหตุกสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ ภาวนายปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม ภาวนายปหาตพฺพเหตุกสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เนวทสฺสเนนนภาวนายปหาตพฺพเหตุโก นเหตุ ธมฺโม เนวทสฺสเนน- นภาวนายปหาตพฺพเหตุกสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นภาวนาย-ปหาตัพพเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
อารมฺมเณ อฏฺฐ อธิปติยา ทส อวิคเต เตรส ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๘
ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
นเหตุ จุทฺทส นอารมฺมเณ จุทฺทส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๔
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๔
อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา อฏฺฐ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๘
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ อฏฺฐ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ทสฺสเนนปหาตพฺพเหตุกตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๘
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ จบ
จบ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกเหตุทุกะ