กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ เล่ม ๔๔

อกุสลํ กิเลสญฺเจวสงฺกิเลสิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล กิเลโสเจวสงฺกิเลสิโก จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสธรรม และสังกิเลสิกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ กุสลํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสญฺจ อพฺยากตํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสญฺจ อพฺยากตํ สงฺกิเลสิกญฺเจวโนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นสังกิเลสธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล และธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม กุสลสฺส สงฺกิเลสิกสฺสเจวโนจกิเลสสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต สงฺกิเลสิโกเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อพฺยากตสฺส สงฺกิเลสิกสฺสเจวโนจกิเลสสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นสังกิเลสิกธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกกิเลสสงฺกิเลสิกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกกิเลสสังกิเลสิกทุกะ จบ