พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสวิตักกทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙๓–๘๐๑ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
กุสลตฺติกสวิตกฺกทุกํ
กุสลัตติกสวิตักกทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสวิตักกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
กุสลํ สวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ สวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ สวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยสวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
กุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม กุสลสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม อกุสลสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต สวิตกฺโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน^ ปจฺจโย: ฯ
สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยสวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัยสวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
กุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม กุสลสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล สวิตกฺโก ธมฺโม อกุสลสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต สวิตกฺโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส สวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ นัย
สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย
สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อวิคเต ตีณิ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๗
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลํ อวิตกฺกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อวิตกฺโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย
เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต สตฺต ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒
ในอวิคตปัจจัย มี " ๗
ในสหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
กุสโล อวิตกฺโก ธมฺโม กุสลสฺส อวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต อวิตกฺโก ธมฺโม อพฺยากตสฺส อวิตกฺกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
อวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุ-ปัจจัย
เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
กุสลตฺติกสวิตกฺกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกสวิตักกทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกสวิตักกทุกะ