กุสลัตติกกิเลสทุกะ เล่ม ๔๔

อกุสลํ กิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล กิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยกิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

กุสลํ โนกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล โนกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ โนกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล โนกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ โนกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โนกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา นว อวิคเต นว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล โนกิเลโส ธมฺโม กุสลสฺส โนกิเลสสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต โนกิเลโส ธมฺโม อพฺยากตสฺส โนกิเลสสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกกิเลสทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกกิเลสทุกะ จบ