พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๙๕–๕๑๖ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
กุสลตฺติกเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
กุสลํ เหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
กุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย
กุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต เหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุสัมปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ตีณิ อุปนิสฺสเย นว อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอธิปติปัจจัย มี " ๗
ในอนันตรปัจจัย มี " ๕
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕
ในสหชาตปัจจัย มี " ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อกุสลํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล และเหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เอกํ อธิปติยา เอกํ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอธิปติปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
อกุสลํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ อพฺยากตํ เหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล และเหตุ-วิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
อกุสโล เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย
อกุสโล เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศลโดยอารัมมณปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย
อกุสโล เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต เหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศลโดยอนันตรปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอนันตรปัจจัย
เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุวิปปยุตตธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตรปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ จตฺตาริ อนนฺตเร จตฺตาริ สมนนฺตเร จตฺตาริ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ เอกํ นิสฺสเย จตฺตาริ อุปนิสฺสเย จตฺตาริ อวิคเต จตฺตาริ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔
ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๔
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๔
ในสหชาตปัจจัย มี " ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๑
ในนิสสยปัจจัย มี " ๔
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔
ในวิคตปัจจัย มี " ๔
นเหตุยา ปญฺจ นอารมฺมเณ ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ เอกํ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
กุสลตฺติกเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๔แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกเหตุสัมปยุตตทุกะ