เหตุทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุและกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯเปฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย ฯลฯ

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มีวาระ ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่ เหตุ เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: นว นปจฺฉาชาตปจฺจยา: นว นอาเสวน- ปจฺจยา: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะปุเรชาต-ปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัยมี ๙ นัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ กุสลญฺจ นเหตุํ กุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

เหตุํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา: นว นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะวิปาก-ปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ นัย

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา นว ... อารมฺมเณ นว ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๙

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวาร ก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

ปัญหาวาร

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัยกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยเหตุปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี๓ นัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓นัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอนันตรปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัยเป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย

มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๓ นัย

... อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

... เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยกัมมปัจจัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยกัมมปัจจัย

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอินทริยปัจจัยมี ๙ นัย

นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยฌานปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยมัคคปัจจัย มี๙ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มีวาระ ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณ- ปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ กุสโล ธมฺโม เหตุสฺส กุสลสฺส จ นเหตุสฺส กุสลสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ กุสโล จ นเหตุ กุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ นัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นเหตุ และกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ นัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว โนอวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ... โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ... อวิคเต นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ

เหตุปัจจัย

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ

อธิปติปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ อกุสลญฺจ นเหตุํ อกุสลญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ

กัมมปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส จ นเหตุสฺส อกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปัญหาวาร

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัยอกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ นัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อกุสโล จ นเหตุ อกุสโล จ ธมฺมา เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัยมีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อกุศล-ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส จ นเหตุสฺส อกุสลสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยกัมมปัจจัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย

มี ๓ นัย

นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอินทริยปัจจัย

มี ๓ นัย

นเหตุ อกุสโล ธมฺโม นเหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยฌานปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มีวาระ ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๓

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๓

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ

อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว นอนนฺตเร นว นสมนนฺตเร นว นสหชาเต นว นอญฺญมญฺเญ นว ฯเปฯ โนอวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สหชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ฯลฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุ-

โลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

______________

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจฺจวาโร

เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว ปจฺฉาชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มีวาระ ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในวิปากปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ

เหตุปัจจัย

เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ เหตุํ อพฺยากตญฺจ นเหตุํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

นเหตุํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอาหารปจฺจยา: นอินฺทฺริยปจฺจยา: นฌานปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอาหารปัจจัย ไม่ใช่เพราะอินทริยปัจจัย ไม่ใช่เพราะฌานปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี วาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ... นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปญฺหาวาโร

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปัญหาวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัยอัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๙ นัย

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-ปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ มี ๓ นัย

นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปุเรชาตปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาต-ปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย

นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อัพยากตที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดยวิปากปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยฌานปัจจัย เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ อพฺยากโต จ นเหตุ อพฺยากโต จ ธมฺมา นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยวิปปยุตตปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยวิปปยุตต-ปัจจัย มี ๓ นัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยวิปปยุตตปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๙

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๓

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในวิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๕

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๙

ในวิคตปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ อพฺยากโต ธมฺโม เหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ อพฺยากโต ธมฺโม นเหตุสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ โดย

อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นเหตุ และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอารัมมณ-ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัยเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ

ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

เหตุทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

เหตุทุกกุสลัตติกะ จบ