กุสลัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร ตีณิ สมนนฺตเร ตีณิ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย ตีณิ อุปนิสฺสเย ตีณิ ปุเรชาเต ตีณิ อาเสวเน ตีณิ กมฺเม ตีณิ วิปาเก เอกํ อาหาเร ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๓

ในอนันตรปัจจัย มี " ๓

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓

ในสหชาตปัจจัย มี " ๓

ในอัญญมัญญปัจจัย มีวาระ ๓

ในนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในกัมมปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๑

ในอาหารปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติ-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ตีณิ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปจฺจยวาเรปิ นิสฺสยวาเรปิ

สํสฏฺฐวาเรปิ สมฺปยุตฺตวาเรปิ สพฺพตฺถ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

ในสหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีมีวาระ ๓ ทุกปัจจัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย ฯลฯ

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอนันตรปัจจัยมี ๒ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตรปัจจัยมี ๒ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อญฺญมญฺญนิสฺสยปจฺจยา สหชาตปจฺจยสทิสา ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยสหชาตปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยสหชาตปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยสหชาตปัจจัยอัญญมัญญนิสสยปัจจัย เหมือนกับสหชาตปัจจัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสย-ปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสย-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย

อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยวิปาก-ปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา สตฺต อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย ตีณิ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน ตีณิ วิปาเก เอกํ อินฺทฺริเย เทฺว มคฺเค เทฺว สมฺปยุตฺเต ตีณิ อตฺถิยา ตีณิ นตฺถิยา ปญฺจ วิคเต ปญฺจ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๗

ในอนันตรปัจจัย มี " ๕

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕

ในสหชาตปัจจัย มี " ๓

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในวิปากปัจจัย มี " ๑

ในอินทริยปัจจัย มี " ๒

ในมัคคปัจจัย มี " ๒

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในอัตถิปัจจัย มี " ๓

ในนัตถิปัจจัย มีวาระ ๕

ในวิคตปัจจัย มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

กุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุ ธมฺโม กุสลสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นเหตุ จ อพฺยากโต นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล นเหตุ จ อพฺยากโต นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ กุสลํ นเหตุญฺจ อพฺยากตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ฯ อกุสลํ นเหตุญฺจ อพฺยากตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศลและ นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อกุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา นว อนนฺตเร ตีณิ สมนนฺตเร ตีณิ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย ตีณิ ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน ตีณิ กมฺเม นว วิปาเก เอกํ อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต ตีณิ วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา ตีณิ วิคเต ตีณิ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอนันตรปัจจัย มี " ๓

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในวิปากปัจจัย มี " ๑

ในอาหารปัจจัย มี " ๙

ในอินทริยปัจจัย มี " ๙

ในฌานปัจจัย มี " ๙

ในมัคคปัจจัย มี " ๙

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

ในอัตถิปัจจัย มี " ๙

ในนัตถิปัจจัย มี " ๓

ในวิคตปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

อพฺยากตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ อกุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ กุสลํ นเหตุญฺจ อพฺยากตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ อกุสลํ นเหตุญฺจ อพฺยากตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล และนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ปญฺจ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ปญฺจ นสมนนฺตเร ปญฺจ นอญฺญมญฺเญ ปญฺจ นอุปนิสฺสเย ปญฺจ นปุเรชาเต สตฺต นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ โนนตฺถิยา ปญฺจ โนวิคเต ปญฺจ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๗

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ

สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ

สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑

สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

กุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺสอารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-ปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

กุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: จตฺตาริ ฯ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัยมี ๔ นัย

นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัยมี ๓ นัย

กุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอนันตรปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอนันตรปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๓ นัย

กุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อกุสโล นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม กุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสย-ปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอุปนิสสย-ปัจจัย

นเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัยนเหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอุปนิสสยปัจจัย

อารมฺมเณ นว อธิปติยา ทส อนนฺตเร สตฺต สมนนฺตเร สตฺต สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย เตรส อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน ตีณิ กมฺเม สตฺต วิปาเก เอกํ อาหาเร สตฺต อินฺทฺริเย สตฺต ฌาเน สตฺต มคฺเค สตฺต สมฺปยุตฺเต ตีณิ วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา เตรส นตฺถิยา สตฺต วิคเต สตฺต อวิคเต เตรส ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๑๐

ในอนันตรปัจจัย มี " ๗

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๗

ในสหชาตปัจจัย มี " ๙

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจฉาชาตปัจจัย มีวาระ ๓

ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในกัมมปัจจัย มี " ๗

ในวิปากปัจจัย มี " ๑

ในอาหารปัจจัย มี " ๗

ในอินทริยปัจจัย มี " ๗

ในฌานปัจจัย มี " ๗

ในมัคคปัจจัย มี " ๗

ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓

ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในอัตถิปัจจัย มี " ๑๓

ในนัตถิปัจจัย มี " ๗

ในวิคตปัจจัย มี " ๗

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

นเหตุยา ปณฺณรส นอารมฺมเณ ปณฺณรส ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๕

อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกเหตุทุกะ จบ