พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกวิตักกัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐–๔๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกวิตักกัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๑๒๒–๑๑๒๕
กุสลติกวิตักกติกะ
(๑. กุสลติกะ ๕. วิตักกติกะ)
สวิตักกสวิจารบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๐] ๑. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสวิตักกสวิ-
จารธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสวิตักก-
สวิจารธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสวิ-
ตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
สวิตักกสวิจารบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๒] ๑. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิ-
ตักกสวิจารธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่
สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่สวิตักกสวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อวิตักกวิจารมัตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๔] ๑. อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักก-
วิจารมัตตธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัย
อวิตักกวิจารมัตตธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี ปัญหาวาระก็ดี พึงให้
พิสดารทุกปัจจัย.
อวิตักกอวิจารบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖] ๑. อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักกอวิจาร-ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอวิ-
ตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอวิตักก-อวิจารธรรมที่เป็นกุศล และอวิตักกอวิจารธรรมที่เป็นอัพยากตะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
กุสลติกวิตักกติกะ จบ
กุสลติกปีติติกะ
(๑. กุสลติกะ ๖. ปีติติกะ)
ปีติสหคตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๘] ๑. ปีติสหคตธรรมที่เป็นกุศล อาศัยปีติสหคตธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ปีติสหคตธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยปีติสหคตธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ปีติสหคตธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยปีติสหคต-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๙] นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
จบ กุสลัตติกวิตักกัตติกะ