กุสลัตติกโลกิยทุกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล โลกิโย จ อพฺยากโต โลกิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ กุสลํ โลกิยญฺจ อพฺยากตํ โลกิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อกุสลํ โลกิยญฺจ อพฺยากตํ โลกิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

โลกิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล และโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศลและโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศลและโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

อกุสลํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ โลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอารมฺมเณ ปญฺจ นอธิปติยา นว โนวิคเต ปญฺจ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล โลกิโย ธมฺโม กุสลสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล โลกิโย ธมฺโม อกุสลสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นกุศลโดยเหตุปัจจัย-มี ๓ นัย

โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัยโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย

กุสโล โลกิโย ธมฺโม กุสลสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล โลกิโย ธมฺโม อกุสลสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต โลกิโย ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกิยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ นัย

โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย

โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต เตรส ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลํ โลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล โลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ โลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยโลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

นอธิปติยา เทฺว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๒

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล โลกุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณ-ปัจจัย

กุสโล โลกุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติ-ปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอธิปติปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย

กุสโล โลกุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต โลกุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส โลกุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดย-อนันตรปัจจัย

โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอนันตรปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร เทฺว สมนนฺตเร เทฺว สหชาเต เทฺว อญฺญมญฺเญ เทฺว นิสฺสเย เทฺว อุปนิสฺสเย จตฺตาริ อวิคเต เทฺว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกโลกิยทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๓

ในอนันตรปัจจัย มี " ๒

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๒

ในสหชาตปัจจัย มี " ๒

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒

ในนิสสยปัจจัย มี " ๒

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๔

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

แม้ในปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกโลกิยทุกะ จบ