กุสลัตติกสอุตตรทุกะ เล่ม ๔๔

กุสลํ สอุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล สอุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ สอุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล สอุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ สอุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต สอุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย มี ๓ นัย

สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต นว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล สอุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส สอุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อกุสโล สอุตฺตโร ธมฺโม อกุสลสฺส สอุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อพฺยากโต สอุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส สอุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สอุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุ-ปัจจัย

เหตุยา สตฺต อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อวิคเต เตรส ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

กุสลํ อนุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อนุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อพฺยากตํ อนุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อนุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอนุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยอนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล อนุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส อนุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อพฺยากโต อนุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส อนุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยอนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

อพฺยากโต อนุตฺตโร ธมฺโม อพฺยากตสฺส อนุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อพฺยากโต อนุตฺตโร ธมฺโม กุสลสฺส อนุตฺตรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย

อนุตตรธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อนุตตรธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

กุสลตฺติกสอุตฺตรทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๓

ในอนันตรปัจจัย มี " ๒

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒

แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

กุสลัตติกสอุตตรทุกะ จบ