arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๑๒๘๘–๑๒๙๑

หน้า ๑๒๘๘

ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ

(๘๓. - ๑๐๐. ปิฏฐิทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

[๑๔๙] ฯลฯ อาศัยทัสสเนนปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยภาวนายปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนภาวนายปหาตัพพเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยทัสสเนนปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนทัสสเนนปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยภาวนายปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนภาวนายปหาตัพพเหตุกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยสวิตักกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอวิตักกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยสวิจารเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอวิจารเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยสัปปีติกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอัปปีติกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยปีติสหคตเหตุธรรม ฯลฯ

หน้า ๑๒๘๙

ฯลฯ อาศัยนปีติสหคตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนสุขสหคตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอุเบกขาสหคตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนอุเบกขาสหคตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยกามาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนกามาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนอรูปาวจรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยปริยาปันนเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอปริยปันนเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนิยยานิกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอนิยยานิกเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยนิยตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอนิยตเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยสอุตตรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยอนุตตรเหตุธรรม ฯลฯ

ฯลฯ อาศัยสรณเหตุธรรม ฯลฯ

หน้า ๑๒๙๐

อรณเหตุธรรม อาศัยอรณเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอรณนเหตุธรรม อาศัยอรณนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ จบ

อนุโลมทุกทุกปัฏฐาน จบ

อนุโลมปัฏฐาน จบ

อรรถกถาทุกทุกปัฏฐาน

แม้ใน ทุกทุกปัฏฐาน พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ทรงทำเทศนาโดยย่อ

ด้วยอำนาจการยกปัญหาขึ้นว่า เหตุสเหตุกธรรม อาศัยเหตุสเหตุกธรรมเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เป็นต้น.

ใน ทุกทุกปัฏฐาน นั้น ทรงประกอบเหตุทุกะกับสเหตุทุกะเป็นต้น

และสเหตุกทุกะเป็นต้น กับเหตุทุกะนั้น ก็ผู้ศึกษาพึงประกอบทุกะหนึ่ง ๆ กับทุกะที่เหลือและทุกะที่เหลือกับทุกะหนึ่ง ๆ เหล่านั้นตามลำดับ. จริงอยู่ ชื่อว่าทุกทุกปัฏฐาน นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงย่อแสดงทุกะทั้งหลายในทุกะเท่านั้นผู้ศึกษาพึงทราบการประกอบทุกะทั้งปวง กับทุกะทั้งปวงในอธิการนี้ โดยวิธีนั้น แต่บาลีพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงย่อไว้ ก็บทใด ๆ ประกอบกับบทใด ๆ ไม่ได้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงลดบทนั้น ๆ แล้วแต่งเทศนา แล.

อรรถกถาทุกปัฏฐาน จบ

หน้า ๑๒๙๑

อรรถกถาอนุโลมปัฏฐาน

นัย ๖ ใน ธัมมานุโลมปัฏฐาน ที่ท่านแสดงไว้ในคาถาอันพระอรรถ-กถาจารย์กล่าวไว้แล้วในอรรถกถาว่า

นัย ๖ ในอนุโลมคือ ติกปัฏฐานอันประเสริฐ ทุก-

ปัฏฐานอันสูงสุด ทุกติกปัฏฐาน ติกทุกปัฏฐาน ติกติก-

ปัฏฐาน และทุกทุกปัฏฐาน ลึกซึ้งนัก ดังนี้

เป็นอันท่านแสดงแล้วด้วยคำมีประมาณเท่านี้ ก็ผู้ศึกษาพึงทราบเฉพาะ อนุ-โลมปัฏฐาน เท่านั้น อันประดับด้วยนัย ๒๔ โดยปริยายหนึ่ง คือ ในปัฏ-ฐานหนึ่ง ๆ นี้ ว่าด้วยอำนาจแห่งปัจจัยอย่างละ ๔ นัย มีอนุโลมนัยเป็นต้น แล.

อรรถกถาอนุโลมปัฏฐาน จบ

จบ ปิฏฐิทุกเหตุทุกะ