พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสารัมมณทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๗๙–๖๘๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสารัมมณทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๖๙๐–๖๙๒
๑. กุสลติกะ ๕๕. สารัมมณทุกะ
๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ
[๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีอารมณ์ สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งมีอารมณ์ สภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งมีอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งมีอารมณ์ สภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤต ซึ่งมีอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๓] สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นกุศล ซึ่งมีอารมณ์ โดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งมีอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น อกุศล ซึ่งมีอารมณ์ โดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งมีอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งมีอารมณ์ โดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งมีอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น กุศล ซึ่งมีอารมณ์ โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
[๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๗ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
เหตุสหชาตาทิปัจจัย
[๕] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่มีอารมณ์ สภาวธรรม ที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่มีอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย ” ๑ ” ... (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)
[๖] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่มีอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่มีอารมณ์ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาร ย่อ)
จบ กุสลติกสารัมมณทุกะ
๑. กุสลติกะ ๕๖. จิตตทุกะ
๑-๗. ปฎิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ
[๗] สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นจิต เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ เป็นกุศล ซึ่งเป็นจิต โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร
ในอธิปติปัจจัย ” ๗ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย ” ๙ ”
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
[๘] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต และที่เป็นอัพยากฤต ซึ่ง ไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต และที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่เป็นกุศล ซึ่งไม่เป็นจิต เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
จบ กุสลัตติกสารัมมณทุกะ