พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสารัมมณทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๗๙–๖๘๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสารัมมณทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๗๑–๙๗๕
กุสลติกสารัมมณทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๕๕. สารัมมณทุกะ)
สารัมมณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๙] ๑. สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสารัมมณธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสารัมมณ-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๘๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
สารัมมณบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๘๑] ๑. สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณ-
ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. สารัมมณธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณ-ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. สารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
สารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมปัจจัย
[๖๘๒] ๑. สารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สารัมมณ-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๘๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อนารัมมณบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๘๔] ๑. อนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอนา-รัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๖๘๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ
อนารัมมณบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๘๗] ๑. อนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อนารัมมณธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็น
ปัจจัย ด้วยอำนาจของอัญญมัญญปัจจัย. เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอวิคตปัจจัย.
ทุกปัจจัย มี ๑ วาระ
กุสลติกสารัมมณทุกะ จบ
กุสลติกจิตตทุกะ
(๑ กุสลติกะ ๕๖. จิตตทุกะ)
จิตตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๖๘๘] ๑. จิตตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่จิตตธรรม
ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๘๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ
ปัจจนียนัย
[๖๙๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
จบ กุสลัตติกสารัมมณทุกะ