พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๘๙–๕๙๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๙๒๙–๙๓๓
กุสลติกสัปปฏิฆทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๐. สัปปฏิฆทุกะ)
สัปปฏิฆบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๘๙] ๑. สัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อัปปฏิฆบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๙๑] ๑. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นกุศล และอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นอกุศล และอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๕๙๒] ๑. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๒. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๓. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๕๙๔] ๑. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๒. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยอัปปฏิฆธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๕๙๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อัปปฏิฆบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๙๖] ๑. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่อัปปฏิฆ-
ธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
อัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกสัปปฏิฆทุกะ จบ
กุสลติกรูปีทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๑. รูปีทุกะ)
รูปีบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๙๘] ๑. รูปีธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยรูปีธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อรูปีบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๐๐] ๑. อรูปีธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอรูปีธรรมที่เป็นกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ กุสลัตติกสัปปฏิฆทุกะ