๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. เหตุทุกะ

เหตุญฺเจวสเหตุกญฺจ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุเจวสเหตุโกจ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นทั้งเหตุและสเหตุกธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น ทั้งเหตุและสเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย

สเหตุกญฺเจวนจเหตุํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สเหตุโกเจวนจเหตุ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ เหตุสเหตุกทุกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------

นเหตุธรรมที่เป็นสเหตุกะแต่ไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสเหตุกะแต่ไม่ใช่เหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัยเหตุสเหตุกทุกเหตุทุกะ จบ