๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ ๑. เหตุทุกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๐–๑๙๑ลำดับ ๑๔๔ จาก ๓๑๓ ในปัฏฐาน ภาค ๕พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ ๑๒ ข้อ๓ ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อ
คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ ๑. เหตุทุกะ ๑ - ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) นอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ นปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้น
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๑)อนันตรปัจจัยเป็นต้น
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๓) (ย่อ)
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งเป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๒ วาระ มัคคปัจจัย มี ๒ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ) (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ) นเหตุบท ๑ - ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น ปัจจยจตุกกนัย - เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะผิดให้ผลและแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) ปัจจนียะ - นเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ นปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ นอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)อารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย และอนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย (๓) (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๘ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ กัมมปัจจัย มี ๗ วาระ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ อาหารปัจจัย มี ๗ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๗ วาระ ฌานปัจจัย มี ๗ วาระ มัคคปัจจัย มี ๗ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๑๓ วาระ นอธิปติปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ) นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ) (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
มิจฺฉตฺตตฺติกเหตุทุกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ มิจฉัตตัตติกเหตุทุกะ
มิจฺฉตฺตนิยตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สมฺมตฺตนิยตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนิยตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น มิจฉัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยต-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน เอกํ นวิปาเก ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตต-*นิยตธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยเหตุปัจจัย
มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต เหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยต-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นสัมมัตตนิยตธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ นัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอธิปติปัจจัย
มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต เหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยต-*ธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต-*ธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย
มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: มิจฺฉตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: สมฺมตฺตนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต เหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต เหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต เหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็น มิจฉัตนิยตธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยต-*ธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตต-*นิยตธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยต-*ธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต-*ธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรมโดยอุปนิสสยปัจจัย
เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ จตฺตาริ อธิปติยา ตีณิ อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต ตีณิ อุปนิสฺสเย สตฺต อวิคเต ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๔ ในอธิปติปัจจัย มี " ๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓
นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
มิจฺฉตฺตนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มิจฺฉตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: มิจฺฉตฺตนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ สมฺมตฺตนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สมฺมตฺตนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สมฺมตฺตนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ จ อนิยโต นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ อนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ มิจฺฉตฺตนิยตํ นเหตุญฺจ อนิยตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ สมฺมตฺตนิยตํ นเหตุญฺจ อนิยตํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น มิจฉัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยต-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา นว วิปาเก เอกํ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
อนิยตํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ปญฺจ นอธิปติยา ตีณิ โนวิคเต ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
มิจฺฉตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต นเหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต นเหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นอนิยตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตต-*นิยตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
มิจฺฉตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต นเหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม โดยอธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอธิปติปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตต-*นิยตธรรม โดยอธิปติปัจจัย
มิจฺฉตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สมฺมตฺตนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อนิยโต นเหตุ ธมฺโม อนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต นเหตุ ธมฺโม มิจฺฉตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิยโต นเหตุ ธมฺโม สมฺมตฺตนิยตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นมิจฉัตตนิยตธรรม โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตตนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรมโดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมิจฉัตตนิยต-*ธรรม โดยอนันตรปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอนิยตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสัมมัตต-*นิยตธรรม โดยอนันตรปัจจัย
อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา อฏฺฐ อนนฺตเร ปญฺจ สมนนฺตเร ปญฺจ สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย เตรส อุปนิสฺสเย สตฺต อวิคเต เตรส ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๘ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓
นเหตุยา เตรส นอารมฺมเณ เตรส นอธิปติยา เตรส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๑๓
อารมฺมณปจฺจยา นเหตุยา ปญฺจ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ปญฺจ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ มิจฺฉตฺตตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ----------
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นมิจฉัตตัตติกเหตุทุกะ จบ