พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · เอกุโปสถวรรค
๕. ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๕๕ (Royal Thai)5/10 in เอกุโปสถวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
ปญฺจมํ ปญฺจทีปทายิกาเถริยาปทานํ (๑๕)
ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทานที่ ๕
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยประทีป ๕ ดวง
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เอกุโปสถวรรค ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 72 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
นคเร หํสวติยา จาริกา ๑ อาสหํ ตทา
อาราเมน ๒ วิหาเรน จรามิ กุสลตฺถิกา ฯ
กาฬปกฺขมฺหิ ทิวเส อทฺทสํ โพธิมุตฺตมํ
ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา โพธิมูเล นิสีทหํ ฯ
ครุจิตฺตํ อุปฏฺเฐตฺวา สิเร กตฺวาน อญฺชลึ
โสมนสฺสํ ปเวเทตฺวา เอวํ จินฺเตสิ ตาวเท ฯ
ยทิ พุทฺโธ อมิตคุโณ อสมปฺปฏิปุคฺคโล
ทสฺเสตุ ปาฏิหีรํ เม โพธิ โอภาสตุ อยํ ฯ
สห อาวชฺชิเต มยฺหํ โพธิ ปชฺชลิ ตาวเท
สพฺพโสวณฺณมยา อาสิ ทิสา สพฺพา วิโรจติ ฯ
สตฺตรตฺตินฺทิวํ ตตฺถ โพธิมูเล นิสีทหํ
สตฺตเม ทิวเส ปตฺเต ทีปปูชํ อกาสหํ ฯ
อาสนํ ปริวาเรตฺวา ปญฺจ ทีปานิ ปชฺชลล
ยาว อุเทติ สุริโย ทีปา เม ปชฺชลล ตทา ฯ
เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ
ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ ปญฺจทีปาติ ๓ วุจฺจติ
สฏฺฐิโยชนมุพฺเพธํ ตึสโยชนวิตฺถตํ ฯ
อสงฺเขยฺยานิ ทีปานิ ปริวาเร ชลึสุ เม
ยาวตา เทวภวนํ ทีปาโลเกน โชตติ ฯ
ปุพฺพมุขา ๑ นิสีทิตฺวา ยทิ อิจฺฉามิ ปสฺสิตุํ
อุทฺธํ อโธ จ ติริยํ สพฺพํ ปสฺสามิ จกฺขุนา ฯ
ยาวตา อภิกงฺขามิ ทฏฺฐฐ สุกตทุกฺกฏํ ๒
ตตฺถ อาวรณํ นตฺถิ รุกฺเขสุ ปพฺพเตสุ ๓ วา ฯ
อสีติเทวราชูนํ มเหสิตฺตมการยึ
สตานํ จกฺกวตฺตีนํ มเหสิตฺตมการยึ ฯ
ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ
ทีปสตสหสฺสานิ ปริวาเร ชลนฺติ เม ฯ
เทวโลกา จวิตฺวาน อุปฺปชฺชึ มาตุกุจฺฉิยํ
มาตุ กุจฺฉิคตํ ๔ สนฺตํ อกฺขิ เม น นิมีลติ ฯ
ทีปสตสหสฺสานิ ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน ๕
ชลนฺติ สูติกาเคเห ปญฺจทีปานิทํ ผลํ ฯ
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต มานสํ วินิวตฺตยึ
อชรามรํ สีติภาวํ นิพฺพานํ ปสฺสยึ อหํ ฯ
ชาติยา สตฺตวสฺสาหํ อรหตฺตํ อปาปุณึ
อุปสมฺปาทยิ พุทฺโธ ปญฺจทีปานิทํ ๖ ผลํ ฯ
มณฺฑเป รุกฺขมูเล วา สุญฺญาคาเร วสนฺติยา
สทา ปชฺชลเต ทีปํ ปญฺจทีปานิทํ ผลํ ฯ
ทิพฺพจกฺขุ วิสุทฺธํ เม สมาธิกุสลา อหํ
อภิญฺญาปารมิปฺปตฺตา ปญฺจทีปานิทํ ผลํ ฯ
สพฺพโวสิตโวสานา กตกิจฺจา อนาสวา
ปญฺจทีปา มหาวีร ปาเท วนฺทามิ จกฺขุม ฯ
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปญฺจทีปานิทํ ผลํ ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปญฺจทีปทายิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
ปญฺจทีปทายิกาเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ
๑ โป. จรีติ ฯ ม. ยุ. จาริกี ฯ ๒ โป. ม. จ อารามํ ฯ ๓ ยุ. ปญฺจทีปีติ ฯ
๑ ม. ปรมฺมุขา ฯ ๒ ม. ยุ. สุคตทุคฺคเต ฯ ๓ โป. ปทเรสุ ฯ
๔ ม. มาตุกุจฺฉิคตาสนฺตี ฯ ๕ ม. ...สมงฺคิตา ฯ ยุ. ...สมงฺคินา ฯ
๖ โป. ม. คุณปญฺญาย โคตโม ฯ
ครั้งนั้น ดิฉันเป็นหญิงนักท่องเที่ยวอยู่ในพระนครหงสวดี ดิฉันต้องการกุศลจึงท่องเที่ยวไปตามวัดวาอาราม ดิฉันได้พบไม้โพธิ์อันอุดมในวันกาฬปักษ์ ดิฉันยังจิตให้เลื่อมใสในไม้โพธิ์นั้นแล้วนั่งลงที่โคนโพธิ์ ดิฉันตั้งจิตอันประกอบด้วยความเคารพไว้ ประนมอัญชลีเหนือเศียรเกล้า สำแดงถึงความโสมนัส แล้วคิดอย่างนี้ในทันใดนั้นว่า ถ้าพระพุทธเจ้าเป็นผู้มีพระคุณนับไม่ได้ ไม่มีบุคคลอื่นเปรียบเสมอจริงไซร้ ขอให้แสดงปาฏิหาริย์แก่เราเถิด ขอให้ไม้โพธิ์นี้จงเปล่งรัศมีในทันใดนั้นเอง ไม้โพธิ์ก็ได้โพลงไปทั่วพร้อมกับที่ดิฉันนึกรัศมีนั้นสำเร็จด้วยสีทองล้วน ไพโรจน์ไปทั่วทิศ ดิฉันนั่งอยู่ที่โคนโพธิ์นั้น ๗ คืน ๗ วัน เมื่อถึงวันเป็นคำรบ ๗ ดิฉันได้ทำการบูชาด้วยประทีป ประทีป ๕ ดวงลุกโพลงรอบอาสนะ
ครั้งนั้น ประทีปของดิฉันลุกโพลงอยู่ จนถึงเวลาพระอาทิตย์อุทัย เพราะกรรมที่ทำไว้ดีนั้น และเพราะการตั้งเจตน์จำนงไว้ ดิฉันละร่างมนุษย์แล้วได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้างสรรค์ให้ดิฉันอย่างสวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น เรียกว่า ปัญจทีปวิมาน สูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์ มีประทีปนับไม่ถ้วนส่องแสงสว่างล้อมฉันทั่วเทพพิภพโชติช่วงด้วยแสงประทีป ดิฉันนั่งหันหน้าไปทิศบูรพาแล้ว ถ้าประสงค์จะดู ย่อมเห็นทุกสิ่งได้ด้วยจักษุทั้งเบื้องบน เบื้องล่างและเบื้องขวาง ดิฉันปรารถนาจะเห็นกรรมดีกรรมชั่วที่คนทำ ในที่มีประมาณเท่าใด ที่มีประมาณเท่านั้นย่อมไม่มีต้นไม้หรือภูเขามากั้นกาง ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักกเทวราช ๘๐ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๐๐
พระองค์ ดิฉันเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือ เทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ ประทีปจำนวนแสนส่องแสงสว่างล้อมดิฉัน ดิฉันจุติจากเทวโลกแล้วเกิดในครรภ์มารดา เมื่อดิฉันอยู่ในครรภ์มารดา นัยน์ตาของดิฉันไม่หลับ ประทีปจำนวนแสนดวงส่องสว่าง ในเรือนประสูติ ของดิฉันผู้เพรียบพร้อมด้วยบุญกรรม นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง เมื่อถึงภพสุดท้าย ดิฉันได้กลับฉันทะที่มีในใจเห็นนิพพานอันเป็นสภาวะเยือกเย็น ไม่มีชราและมรณะพอเกิดอายุได้ ๗ ขวบ ดิฉันก็ได้บรรลุอรหัต พระพุทธเจ้าให้ดิฉันอุปสมบท นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง เมื่อดิฉันอยู่ที่มณฑปโคนไม้ หรือในเรือนว่างเปล่า ประทีปส่องแสงสว่างให้ทุกเมื่อเชื่อวัน นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง ทิพจักษุของดิฉันบริสุทธิ์ดิฉันฉลาดในสมาธิถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง ดิฉันเป็นผู้อยู่จบพรหมจรรย์ทั้งปวง ทำกิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ข้าแต่พระมหาวีระผู้มีจักษุ หม่อมฉันผู้ชื่อว่าปัญจทีปาขอถวายบังคมพระยุคลบาทของพระองค์ ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ ดิฉันได้ให้ทานใดในกาลนั้น ด้วยทานนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...
พระพุทธศาสนาดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระปัญจทีปทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบ ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน.
End of ๕. ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน