๑. เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

นคเร พนฺธุมติยา พนฺธุมา นาม ขตฺติโย

ทิวเส ปุณฺณมาย โส อุปวสิ ๑ อุโปสถํ ฯ

อหํ เตน สมเยน กุมฺภทาสี อหุ ๒ ตหึ

ทิสฺวา สราชิกํ เสนํ เอวาหํ จินฺตยึ ตทา ฯ

ราชาปิ รชฺชํ ฉฑฺเฑตฺวา อุปวสิ ๑ อุโปสถํ

สผลํ นูน ตํ กมฺมํ ชนกาโย ปโมทิโต ฯ

โยนิโส ปจฺจเวกฺขิตฺวา ทุคฺคติญฺจ ๓ ทลิทฺทตํ

มานสํ สมฺปหํสิตฺวา อุปวสึ ๔ อุโปสถํ ฯ

อหํ อุโปสถํ กตฺวา สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน

เตน กมฺเมน สุกเตน ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ

ตตฺถ เม สุกตํ พฺยมฺหํ อุทฺธํ ๕ โยชนมุคฺคตํ

กูฏาคารวรูเปตํ มหาสนํ สุภูสิตํ ฯ

อจฺฉรา สตสหสฺสา อุปติฏฺฐนฺติ มํ สทา

อญฺญาเทว ๖ อติกฺกมฺม อติโรจามิ สพฺพทา ฯ

จตุสฏฺฐิเทวราชูนํ มเหสิตฺตมการยึ

เตสฏฺฐิจกฺกวตฺตีนํ มเหสิตฺตมการยึ ฯ

สุวณฺณวณฺณา หุตฺวาน ภเวสุ สํสรามหํ

สพฺพตฺถ ปวรา โหมิ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

หตฺถิยานํ อสฺสยานํ รถยานญฺจ เกวลํ ๑

ลภามิ สพฺพเมตมฺปิ ๒ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

โสวณฺณมยํ รูปิมยํ อโถปิ ผลิกามยํ

โลหิตงฺกมยญฺเจว สพฺพํ ปฏิลภามหํ ฯ

โกเสยฺยกมฺพลกานิ ๓ โขมกปฺปาสิกานิ จ

มหคฺฆานิ จ วตฺถานิ สพฺพํ ปฏิลภามหํ ฯ

อนฺนปานํ ขาทนียํ วตฺถเสนาสนานิ จ

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

วรคนฺธญฺจ มาลญฺจ จุณฺณกญฺจ วิเลปนํ

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

กูฏาคารญฺจ ปาสาทํ มณฺฑปํ หมฺมิยํ คุหํ

สพฺพเมตํ ปฏิลเภ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

ชาติยา สตฺตวสฺสาหํ ปพฺพชึ อนคาริยํ

อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต อรหตฺตํ อปาปุณึ

[๔]

สพฺพาสวปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุโปสถสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ เอกุโปสถิกา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

เอกุโปสถิกาเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. อุปปชฺชิ ฯ ๒ ม. ยุ. อหํ ฯ ๓ ม. ยุ. ทคฺคจฺจญฺจ ฯ ๔ ยุ. อุปปชฺชึ ฯ

๕ ม. อุพฺภ... ฯ ยุ. อุพฺภํ... ฯ ๖ ม. ยุ. อญฺเญเทว ฯ

๑ ม. สีวิกํ ฯ ๒ ม. สพฺพเมเวตํ ฯ ๓ ม. ยุ. ...กมฺพลิยานิ ฯ ๔ ม. ยุ. กิเลสา

ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา ฯ

ในพระนครพันธุมดี มีพระบรมกษัตริย์ทรงพระนามว่าพันธุมาในวันเพ็ญ ท้าวเธอทรงรักษาอุโบสถศีล สมัยนั้น ดิฉันเป็นนางกุมภทาสีในพระนครพันธุมดีนั้น เห็นเสนาพร้อมด้วยพระมหากษัตริย์จึงคิดอย่างนี้ในครั้งนั้นว่า แม้พระมหากษัตริย์ก็ยังทรงละราชกิจมารักษาอุโบสถศีล กรรมนั้นต้องมีผลแน่นอน หมู่มหาชนจึงพากันเบิกบานใจ ดิฉันพิจารณาเห็นทุคติและความเป็นคนยากไร้โดยแยบคาย ทำให้จิตใจร่าเริงแล้ว รักษาอุโบสถศีล ดิฉันรักษาอุโบสถศีลในพระศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้นดิฉันได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ดิฉันอย่างสวยงามในดาวดึงส์นั้น สูงโยชน์หนึ่ง ประกอบด้วยเรือนยอดมีที่นั่งใหญ่โต

ประดับแล้วอย่างดี นางอัปสรแสนนางต่างบำรุงบำเรอดิฉันอยู่ทุกเมื่อ ดิฉันงามเกินนางเทพอัปสรอื่นๆ ในกาลทั้งปวงดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักรินทเทวราช ๖๔ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์ ดิฉันเป็นผู้มีผิวพรรณปานดังทองคำ ท่องเที่ยวอยู่ในภพทั้งหลาย ดิฉันเป็นผู้ประเสริฐในที่ทุกสถาน นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล ดิฉันย่อมได้ยานช้าง ยานม้า และยานรถ แม้ทุกอย่างมากมาย นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล ภาชนะสำเร็จด้วยทองเงินแก้วผลึกและแก้วปทุมราชดิฉันได้ทุกอย่าง ผ้าไหม ผ้าขนสัตว์ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้ายและผ้าที่มีราคาสูงๆ ดิฉันก็ได้ทุกสิ่ง ข้าว น้ำ ของเคี้ยว ผ้า

เสนาสนะดิฉันได้ทุกอย่าง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล เครื่องหอมชนิดดีดอกไม้ จุรณ์สำหรับลูบไล้ ดิฉันก็ได้ทุกประการ นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล เรือนยอด ปราสาท มณฑป เรือนโล้นและถ้ำ ดิฉันก็ได้ถ้วนทุกสิ่ง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล พอดิฉันอายุได้ ๗ ขวบก็ได้ออกบวชเป็นบรรพชิต ได้บรรลุอรหัตเมื่อยังไม่ทันจะถึงครึ่งเดือน ดิฉันมีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.

ทราบว่า ท่านพระเอกุโปสถิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน.