ผลทายกวรรค

มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ วิวเน วิจรํ อหํ

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ สพฺพธมฺมาน ปารคุํ ฯ

กุรญฺชิยผลํ คยฺห พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ

ปุญฺญกฺเขตฺตสฺส ธีรสฺส ๑ ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุรญฺชิยผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กุรญฺชิยผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ตาทิโน ฯ ยุ. วีรสฺส ฯ

เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้อ เที่ยวอยู่ในป่า ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง เราเลื่อมใสได้เอาผลอัญชันขาวถวายแด่พระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด เป็นเนื้อนาบุญ

เป็นนักปราชญ์ ด้วยมือทั้งสองของตน ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้

เราได้ถวายผลไม้ใดในกาลนั้นด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกุรัญชิยผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กุรัญชิยผลทายกเถราปทาน.

สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ

รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ กปิฏฺฐํ อททึ ผลํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กปิฏฺฐผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กปิฏฺฐผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้ถวายผลมะขวิด แด่พระสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณปานดังทองคำ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา กำลังเสด็จดำเนินอยู่ในถนน ใน

กัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกปิฏฐผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กปิฏฐผลทายกเถราปทาน.

กกุธํ วิลสนฺตํว เทวเทวํ นราสภํ

รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ โกสุมฺพมททินฺตทา ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โกสุมฺพผลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โกสุมฺพผลิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. โกสมฺพ... ฯ

ในกาลนั้น เราได้ถวายผลสะคร้อ แด่พระนราสภผู้ประเสริฐกว่าทวยเทพ งามเหมือนต้นรกฟ้าขาว กำลังเสด็จดำเนินอยู่ในถนนในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดในกาลนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโกสุมพผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โกสุมพผลิยเถราปทาน.

วินตานทิยา ๑ ตีเร วิหาสิ ปุริสุตฺตโม

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ เอกคฺคํ สุสมาหิตํ ฯ

มธุคนฺธสฺส ปุปฺเผน เกตกสฺส อหํ ตทา

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน พุทฺธเสฏฺฐสฺส ปูชยึ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผํ อภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เกตกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

เกตกปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. วิตฺถาย นทิยา ฯ

พระพุทธเจ้าผู้อุดมบุรุษประทับนั่งอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำวินตานที เราได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี เป็นเอกอัครบุคคลมีพระทัยตั้งมั่นดีครั้งนั้น เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส บูชาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ด้วยดอกเกด ซึ่งมีกลิ่นหอมเหมือนน้ำผึ้ง ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้เราได้เอาดอกไม้บูชาใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระเกตกปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ เกตกปุปผิยเถราปทาน.

สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ อาหุตีนํ ปฏิคฺคหํ

รถิยํ ปฏิปชฺชนฺตํ นาคปุปฺผํ อปูชยึ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นาคปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

นาคปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

เราได้เอาดอกกากะทิงบูชาพระสัมพุทธเจ้า ผู้มีพระฉวีวรรณเปล่งปลั่งดังทองคำ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา กำลังเสด็จดำเนินอยู่ในถนนในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้เอาดอกไม้บูชาใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระนาคปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ นาคปุปผิยเถราปทาน.

จนฺทภาคานทีตีเร อโหสึ กินฺนโร ตทา

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ สยมฺภุํ อปราชิตํ ฯ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน เวทชาโต กตญฺชลี

คเหตฺวา อชฺชุนปุปฺผํ สยมฺภุํ อภิปูชยึ ฯ

เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ

ชหิตฺวา กินฺนรํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ

ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

ทสกฺขตฺตุํ จกฺกวตฺติ มหารชฺชมการยึ ฯ

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ

สุเขตฺเต ๑ วปฺปิตํ วีชํ สยมฺภุสฺมึ อโหสิ ๒ เม ฯ

กุสลํ วิชฺชเต มยฺหํ ปพฺพชึ อนคาริยํ

ปูชารโห อหํ อชฺช สกฺยปุตฺตสฺส สาสเน ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อชฺชุนปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อชฺชุนปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. สุเขตฺเตว ผีตํ พีชํ ฯ ๒ ม. ยุ. อโห มมํ ฯ

ครั้งนั้น เราเป็นกินนรอยู่ที่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ได้เห็นพระสยัมภูพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี มีความเลื่อมใสมีใจโสมนัส เกิดความปราโมทย์ ประนมอัญชลีแล้วถือเอาดอกรกฟ้าขาวมาบูชาพระสยัมภูด้วยกรรมที่เราทำไว้ดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตน์จำนงไว้ เราละร่างกินนรแล้ว ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เราได้เป็นจอมเทพเสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๖ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเสวยราชสมบัติอันใหญ่ ๑๐ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ พืชอันหว่านในเนื้อนาอันดี คือ พระสยัมภู ได้สำเร็จผลเป็นอันดีแก่เราแล้ว กุศลของเรามีอยู่ เราบวชเป็นบรรพชิต ทุกวันนี้ เราควรแก่การบูชาในศาสนาของพระศากยบุตรเราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอัชชุนปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อัชชุนปุปผิยเถราปทาน.

หิมวนฺตสฺส อวิทูเร อจฺจโล ๑ นาม ปพฺพโต

พุทฺโธ สุทสฺสโน นาม วสนฺโต ๒ ปพฺพตนฺตเร ฯ

ปุปฺผํ เหมวนฺตํ คยฺห เวหาสํ อคมาสหํ

ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ โอฆติณฺณมนาสวํ ฯ

ปุปฺผํ กุฏชมาทาย สิเร กตฺวานหนฺตทา ๓

พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ สยมฺภุสฺส มเหสิโน ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุฏชปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กุฏชปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. วสโล ฯ ยุ. จาวโล ฯ ๒ ม. ยุ. วสเต ฯ ๓ ม. ... กตฺวาน อญฺชลึ ฯ

ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่ออัจจละ พระพุทธเจ้าพระนามว่าสุทัสสนะ ประทับอยู่ที่ซอกเขา เราถือดอกไม้ที่เกิดในป่าหิมพานต์ เหาะขึ้นอากาศ ณ ที่นั้น เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้ข้ามพ้นโอฆะ ไม่มีอาสวะ ครั้งนั้นเราถือเอาดอกอัญชันเขียวจบเหนือเศียรเกล้าแล้ว บูชาแด่พระสยัมภูพุทธเจ้า ผู้แสวงหาประโยชน์ใหญ่ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้เอาดอกไม้ใดบูชา ด้วยการบูชานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา เราเผากิเลส

ทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกุฏชปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กุฏชปุปผิยเถราปทาน.

มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ อรญฺเญ วิวเน อหํ

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ เทวสงฺฆปุรกฺขตํ ฯ

จตุสจฺจํ ปกาเสนฺตํ เทเสนฺตํ อมตํปทํ

อสฺโสสึ มธุรํ ธมฺมํ สิขิโน โลกพนฺธุโน ฯ

โฆเส จิตฺตํ ปสาเทสึ อสมปฺปฏิปุคฺคเล ๑

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา อุตฺตรึ ทุตฺตรํ ภวํ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ สญฺญมลภึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โฆสสญฺญายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โฆสสญฺญโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โฆสสญฺญกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. อสมปฺปฏิปุคฺคลํ ฯ

เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้อ เที่ยวอยู่ในไพรวัน อันสงัดเงียบได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลี อันหมู่เทวดาห้อมล้อมกำลังทรงประกาศสัจจะ ๔ ทรงแสดงอมตบท เราได้สดับธรรมอันไพเราะของพระพุทธเจ้าผู้เผ่าพันธุ์ของโลกพระนามว่าสิขี เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระสุรเสียง เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระองค์ท่านผู้ไม่มีบุคคลเปรียบเสมอเหมือนแล้ว ข้ามพ้นภพที่ข้ามได้ยาก ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้สัญญาใดในกาลนั้น ด้วยการได้สัญญานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลยในเสียง นี้เป็นผลแห่งสัญญา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโฆสสัญญกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โฆสสัญญกเถราปทาน.

วรุโณ นาม นาเมน พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู

ฉฑฺเฑตฺวา ทส ปุตฺตานิ วนมชฺโฌคหึ ตทา ฯ

อสฺสมํ สุกตํ กตฺวา สุวิภตฺตํ มโนรมํ

ปณฺณสาลํ กริตฺวาน วสามิ ปวเน อหํ ฯ

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

มมุทฺธริตุกาโม โส อาคญฺฉิ มม อสฺสมํ ฯ

ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ โอภาโส วิปุโล อหุ

พุทฺธสฺส อานุภาเวน ปชฺชลิ ปวนํ ตทา ฯ

ทิสฺวาน ปาฏิหิริยํ ๑ พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตาทิโน

ปตฺตปุฏํ คเหตฺวาน ผเลน ปูรยึ อหํ ฯ

อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ สห ๒ ขาริมทาสหํ

อนุกมฺปาย เม พุทฺโธ อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ

ขาริภารํ คเหตฺวาน ปจฺฉโต เอหิ เม ตุวํ

ปริภุตฺเตว ๓ สงฺฆมฺหิ ปุญฺญํ ๔ ตว ภวิสฺสติ ฯ

ปุฏกนฺตํ คเหตฺวาน ภิกฺขุสงฺฆสฺสทาสหํ

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตุสิตํ อุปปชฺชหํ ฯ

ตตฺถ ทิพฺเพหิ นจฺเจหิ คีเตหิ วาทิเตหิ จ

ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺโต ๕ อนุโภมิ ยสํ ๖ อหํ ฯ

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

โภเค เม อูนตา นตฺถิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ยาวตา จตุโร ทีปา สสมุทฺทา สปพฺพตา

ผลํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน อิสฺสรํ การยึ ๑ อหํ ฯ

ยาวตา เย ปกฺขิคณา อากาเส อุปตนฺติ เจ ๒

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ ยกฺขา ภูตา จ รกฺขสา

กุมฺภณฺฑา ครุฬา จาปิ ปาจริยํ ๓ อุเปนฺติ เม ฯ

กุมฺมา ๔ โสณา มธุกรา ฑํสา จ มกสา อุโภ

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สุปณฺณา นาม สกุณา ปกฺขิชาตา มหพฺพลา

เตปิ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เยปิ ทีฆายุกา นาคา อิทฺธิมนฺโต มหายสา

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สีหา พฺยคฺฆา จ ทีปิ จ อจฺฉโกกตรจฺฉกา

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

โอสธิติณวาสี จ เย จ อากาสวาสิโน

สพฺเพ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สุทุทฺทสํ สุนิปุณํ คมฺภีรํ สุปกาสิตํ

ผุสฺสยิตฺวา ๕ วิหรามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

วิโมกฺเข อฏฺฐ ผุสฺสิตฺวา วิหรามิ อนาสโว

อาตาปี นิปโก จาปิ ๑ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เย ผลฏฺฐา พุทฺธปุตฺตา ขีณโทสา มหายสา

อหํ อญฺญตโร เตสํ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา สุกฺกมูเลน โจทิโต

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ

เตวิชฺชา อิทฺธิปตฺตา จ พุทฺธปุตฺตา มหายสา

ทิพฺพโสตสมาปนฺนา เตสํ อญฺญตโร อหํ ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สพฺพผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สพฺพผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ...ตํ ปาฏิหีรํ ฯ ยุ. ทิสฺวานหํ ปาฏิหีรํ ฯ ๒ ยุ. สาขาริกํ อทาสหํ ฯ

๓ ม. ยุ. ... จ ฯ ๔ ยุ. ปุญฺญํ ตํว ฯ ๕ ม. สํยุตฺตํ ฯ ๖ ม. สทา สุขํ ฯ

๑ ม. ยุ. การยามหํ ฯ ๒ ยุ. เต ฯ ๓ ม. ยุ. ปาริจริยํ ฯ ๔ ยุ. กุมฺภโสณา ฯ

๕ โป. ม. ผสฺสยิตฺวา ฯ ยุ. ปสฺสิตฺวาน ฯ

๑ ม. ยุ. จาหํ ฯ

ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีนามชื่อว่าวรุณ เป็นผู้เรียนจบมนต์ทิ้งบุตร ๑๐ คนเข้าไปกลางป่า สร้างอาศรมอย่างสวยงาม สร้างบรรณศาลาจัดไว้เป็นห้องๆ น่ารื่นรมย์ใจ อาศัยอยู่ในป่าใหญ่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ทรงพระประสงค์จะช่วยเหลือเรา พระองค์จึงได้เสด็จมายังอาศรมของเรา พระรัศมีได้แผ่กว้างใหญ่ตลอดไพรสณฑ์ ครั้งนั้นป่าใหญ่โพลงไปด้วยพุทธานุภาพ เราเห็นปาฏิหาริย์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่ ได้เก็บเอาใบไม้มาเย็บเป็นกระทง แล้วเอาผลไม้ใส่จนเต็มหาบ เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าแล้วได้ถวายพร้อมทั้งหาบ เพื่อทรงอนุเคราะห์เรา พระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่เราว่าท่านจงถือเอาหาบเดินตามหลังเรามา เมื่อสงฆ์บริโภคแล้ว บุญจักมีแก่ท่าน

เราได้หาบเอาผลไม้ไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระภิกษุสงฆ์แล้ว ได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต เป็นผู้ประกอบด้วยการฟ้อน การขับ การประโคมอันเป็นทิพย์ เสวยยศในสวรรค์ชั้นดุสิตนั้น โดยบุญกรรม เราเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือเป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ เราไม่มีความบกพร่องในเรื่องโภคทรัพย์เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เพราะได้ถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้า เราจึงได้เป็นใหญ่ตลอดทวีปทั้ง ๔ พร้อมด้วยสมุทร พร้อมทั้งภูเขา ถึงฝูงนกมีเท่าใดที่บินอยู่ในอากาศ นกเหล่านั้นก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ยักษ์ภูต รากษส กุมภัณฑ์และครุฑ เท่าที่มีอยู่ในไพรสณฑ์

ต่างก็บำรุงบำเรอเอา ถึงพวกเต่า หมาไน ผึ้งและเหลือบยุง ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ แม้เหล่าสกุลปักษีมีกำลังมากชื่อสุบรรณก็นับถือเรา นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ถึงพวกนาคที่มีอายุยืน มีฤทธิ์ มียศใหญ่ ก็ตกอยู่ในอำนาจเรานี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมีหมาป่า หมาจิ้งจอก ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ผู้ที่อยู่ในดาวประกายพฤกษ์และหญ้า กับผู้ที่อยู่ในอากาศล้วนนับถือเราทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ธรรมที่เห็นได้ยาก ละเอียด ลึกซึ้ง ซึ่งพระศาสดาทรงประกาศไว้ดีแล้วเราถูกต้องแล้วอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

เราถูกต้องวิโมกข์ ๘เป็นผู้ไม่มีอาสวะ เป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส และมีปัญญารักษาตนอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนโอรสของพระพุทธเจ้าที่ดำรงอยู่ในผล สิ้นโทสะ มียศใหญ่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา อันกุศลมูลตักเตือน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนพระโอรสของพระพุทธเจ้าที่ได้วิชชา ๓ บรรลุฤทธิ์มียศใหญ่ สมบูรณ์ด้วยทิพโสต ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สัพพผลทายกเถราปทาน.

หิมวนฺตสฺส อวิทูเร โรมโส นาม ปพฺพโต

พุทฺโธภิสมฺภโว นาม อพฺโภกาเส วสิ ๑ ตทา ฯ

ภวนา นิกฺขมิตฺวาน ปทุมํ ธารยึ อหํ

เอกาหํ ธารยิตฺวาน ภวนํ ปุนราคมึ ฯ

เอกตึเส อิโต กปฺเป ยํ พุทฺธมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปทุมธาริโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปทุมธาริยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

กุรญฺชิยํ กปิฏฺฐญฺจ โกสุมฺพํ อถ เกตกํ

นาคปุปฺผชฺชุนญฺเจว กุฏชิ โฆสสญฺญโก ฯ

เถโร จ สพฺพผลโท ตถา ปทุมธาริโย

อสีติ เจตฺเถ คาถาโย ติสฺโส คาถา ตทุตฺตริ ฯ

ผลทายกวคฺโค เทฺวปญฺญาโส ฯ

๑ ม. ยุ. สพฺพตฺถ วสี ฯ

ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อโรมสะ ครั้งนั้นพระพุทธเจ้าพระนามว่าอภิสัมภวะ ประทับอยู่กลางแจ้ง เราออกจากที่อยู่ไป ถือเอาดอกปทุมบูชา เราถือดอกปทุมบูชาอยู่หนึ่งวันแล้วจึงได้กลับที่อยู่ ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าใดด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชาเราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปทุมธาริยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปทุมธาริยเถราปทาน.

----------------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กุรัญชิยผลทายกเถราปทาน ๖. อัชชุนปุปผิยเถราปทาน

๒. กปิฏฐผลทายกเถราปทาน ๗. กุฏชปุปผิยเถราปทาน๓. โกสุมพผลิยเถราปทาน ๘. โฆสสัญญกเถราปทาน

๔. เกตกปุปผิยเถราปทาน ๙. สัพพผลทายกเถราปทาน

๕. นาคปุปผิยเถราปทาน ๑๐. ปทุมธาริยเถราปทาน

และในวรรคนี้ มีคาถาคำนวณได้ ๘๓ คาถา.

จบ ผลทายกวรรคที่ ๕๒.