เสกขัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

เสกขติกเหตุทุกะ

(๑๑. เสกขติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๔๐] ๑. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น

อเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัย

เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๔๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๔๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๔๔] เพราะนธิปติปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๔๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๔๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

[๒๔๗] ๑. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-ธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. อนันตรปัจจัย

[๒๔๘] ๑. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๔. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๕. เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ-

ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ (วาระที่ ๔-๕)

๖. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๗. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย

๘. เหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขาเสกขธรรม เป็นปัจจัย

แก่เหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๓วาระ (วาระที่ ๖-๗-๘)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี๘ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๕๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๕๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๕๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๕๓] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขาเสกขธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม และนเหตุธรรม

ที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๔-๕-๖)

๗. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๘. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๙. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเสกขานา-เสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

[๒๕๔] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรม

ที่เป็นอเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัย

นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๕๖] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนีย

[๒๕๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๕๘] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๕๙] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาระ.

นเหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๒๖๐] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-ธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๒. นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๓. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๔. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๕. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

[๒๖๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ-

ธรรมที่เป็นเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม เป็นปัจจัยแก่

นเหตุธรรมที่เป็นอเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม เป็น

ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวเสกขานาเสกขธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๖๒] ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในสหชาตปัจจัย

มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๖๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๔ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๒๖๔] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

[๒๖๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ... ฯลฯ

แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

เสกขติกเหตุทุกะ จบ

ปริตตติกเหตุทุกะ

(๑๒. ปริตตติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๒๖๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยเหตุธรรม

ที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๒๖๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๒๖๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี

๓ วาระ

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.