หีนัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔

หีนํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ หีโน เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ มชฺฌิมํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ ปณีตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปณีโต เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ

สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

หีโน เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ปณีโต เหตุ ธมฺโม ปณีตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดยเหตุปัจจัย

หีโน เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: หีโน เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ปณีโต เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอารัมมณปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอารัมมณ-ปัจจัย

หีโน เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ปณีโต เหตุ ธมฺโม ปณีตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอธิปติ-ปัจจัย

เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอธิปติปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดยอธิปติปัจจัยมี ๒ นัย

หีโน เหตุ ธมฺโม หีนสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ มชฺฌิโม เหตุ ธมฺโม มชฺฌิมสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ ปณีโต เหตุ ธมฺโม ปณีตสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม โดยอนันตร-ปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม โดยอนันตรปัจจัยมี ๒ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ อนนฺตเร ฉ สมนนฺตเร ฉ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ ตีณิ นิสฺสเย ตีณิ อุปนิสฺสเย อฏฺฐ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในอธิปติปัจจัย มี " ๕

ในอนันตรปัจจัย มี " ๖

ในสมนันตรปัจจัย มี " ๖

ในสหชาตปัจจัย มีวาระ ๓

ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓

ในนิสสยปัจจัย มี " ๓

ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๘

ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ปญฺจ ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย ที่มีวาระ ๕แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

หีนํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ หีโน นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ยถา สงฺกิลิฏฺฐตฺติกเหตุทุกํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

หีนตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สังกิลิฏฐัตติกเหตุทุกฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

หีนัตติกเหตุทุกะ จบ