พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๕๑–๔๖๖ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
สนิทสฺสนตฺติกเหตุทุกํ
สนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ เหตุ ธมฺโม อนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยเหตุปัจจัย
อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ เหตุ ธมฺโม อนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส เหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
เหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สพฺพตฺถ เอกํ ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๑
แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ
จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สตฺต ฯ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ
ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สตฺต ฯ
อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ จ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สตฺต ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมอาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมและนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย
อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
เหตุยา เอกวีส อารมฺมเณ เอกํ อธิปติยา เอกวีส อวิคเต เอกวีส ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอธิปติปัจจัย มี " ๒๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๑
นเหตุยา เอกวีส นอารมฺมเณ เอกวีส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๒๑
เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ เอกวีส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๒๑
นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ
สหชาตวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา ฯ
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ นเหตุ ธมฺโม อนิทสฺสนอปฺปฏิฆสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
นเหตุธรรมที่เป็นสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา นว อนนฺตเร เอกํ สมนนฺตเร เอกํ สหชาเต เอกวีส อุปนิสฺสเย ตีณิ อวิคเต ปญฺจวีส ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี " ๙
ในอนันตรปัจจัย มี " ๑
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๓
ในสหชาตปัจจัย มี " ๒๑
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย มี " ๒๕
นเหตุยา ปญฺจวีส นอารมฺมเณ เอกวีส ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๒๑
อธิปติปจฺจยา นเหตุยา นว ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
นเหตุปจฺจยา อธิปติยา นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
สนิทสฺสนตฺติกเหตุทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น
สนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ จบ
จบ สนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ